Αλήθειες και μύθοι για τον κοροναϊό

Καθώς η πανδημία βρίσκεται σε εξέλιξη παγκοσμίως, πληθαίνουν τα ερωτήματα των ανθρώπων σχετικά με τον τρόπο μετάδοσης του SARS-CoV-2, τα μέτρα για την πιθανή αναχαίτισή του αλλά και τα μέσα προφύλαξης από τη νόσο COVID-19. Στο πλαίσιο αυτό, ο καθηγητής Ιατρικής και πρύτανης του ΕΚΠΑ Θάνος Δημόπουλος αναζήτησε έγκυρες απαντήσεις από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας με στόχο την έγκυρη ενημέρωση των πολιτών.

– Μπορεί ο ιός να μεταδοθεί σε ζεστά και υγρά κλίματα;

Παρόλο που το κρύο και ο ξηρός αέρας τους χειμερινούς μήνες μπορεί να ευνοούν τη μετάδοση του κοροναϊού, δεν αποκλείεται η μετάδοση ακόμα και στα θερμά και υγρά κλίματα. Τα προληπτικά μέτρα ατομικής υγιεινής θα πρέπει να λαμβάνοντα πάντα και να μην εφησυχάζουμε.

– Μπορεί ο κρύος καιρός και το χιόνι να σκοτώσουν τον SARS-CoV-2;

Δεν υπάρχει κανένα τέτοιο στοιχείο που να συνηγορεί υπέρ αυτού του ισχυρισμού. Συχνό πλύσιμο των χεριών με σαπούνι και νερό ή με αλκοολούχα διαλύματα είναι το σημαντικότερο μέτρο προστασίας.

– Μπορεί το ζεστό μπάνιο να προλάβει τη λοίμωξη;

Δεν υπάρχουν στοιχεία που να υποδηλώνουν την προληπτική αξία του ζεστού μπάνιου στη λοίμωξη. Μάλιστα, το υπερβολικά θερμό νερό μπορεί να προκαλέσει ακόμα και θερμικά εγκαύματα. Τονίζουμε τη σημασία να μην ακουμπάμε με τα χέρια τους βλεννογόνους (μάτια, μύτη, στόμα).

– Μπορεί να μεταδοθεί ο ιός με τα δήγματα εντόμων (π.χ. κουνουπιών);

Δεν υπάρχουν έως σήμερα σχετικές ενδείξεις. Ο νέος κοροναϊός SARS-CoV-2 μεταδίδεται κυρίως με μεγάλα σταγονίδια σιέλου που εκτοξεύονται κατά την ομιλία, τον βήχα ή το φτέρνισμα.

– Βοηθάνε τα αυτόματα μηχανήματα στεγνώματος χεριών στην αδρανοποίηση του ιού;

Οχι, δεν υπάρχουν τέτοιες ενδείξεις. Αφού πλύνουμε τα χέρια μας με σαπούνι και νερό, θα πρέπει να τα στεγνώνουμε είτε με χαρτί είτε σε αυτόματο μηχάνημα στεγνώματος χεριών.

– Μπορεί η λυχνία απολύμανσης υπεριώδους ακτινοβολίας να αδρανοποιήσει τον ιό;

Δεν υπάρχουν στοιχεία που να υποστηρίζουν την ύπαρξη τέτοιου οφέλους και επιπλέον οι λυχνίες αυτές μπορεί να προκαλέσουν δερματικό ερεθισμό.

– Πόσο αποτελεσματικοί είναι οι θερμικοί ανιχνευτές στην ανίχνευση ασθενών με τη νέα λοίμωξη;

Οι θερμικοί ανιχνευτές είναι αποτελεσματικοί στην ανίχνευση ασθενών που έχουν πυρετό, το οποίο μπορεί να είναι αποτέλεσμα λοίμωξης COVID-19 ή λοίμωξης από άλλο παθογόνο. Ωστόσο, οι θερμικοί ανιχνευτές δεν μπορούν να ανιχνεύσουν ασθενείς που δεν παρουσιάζουν πυρετό ή βρίσκονται στην περίοδο επώασης του ιό (2-10 ημέρες πριν από την εμφάνιση συμπτωμάτων).

– Μπορώ βάζοντας αλκοόλ ή χλωρίνη στο σώμα μου να θανατώσω τον νέο κορωνοϊό;

Οχι, δεν πρόκειται να θανατωθούν ιοί που έχουν ήδη εισέλθει στο σώμα σας.

– Παρέχει προστασία το εμβόλιο έναντι του πνευμονιόκοκκου απέναντι στον κοροναϊό;

Η απάντηση είναι σαφώς όχι. Τα εμβόλια έναντι μικροβίων που προκαλούν πνευμονία όπως του πνευμονιόκοκκου και του αιμόφιλου της γρίπης δεν προσφέρουν προστασία από τον κορωνοϊό. Ο ιός SARS-CoV-2 είναι καινούργιος και απαιτεί εξειδικευμένο εμβόλιο – πολλά υποψήφια βρίσκονται στη φάση προκλινικών και κλινικών μελετών, αλλά δεν αναμένεται να είναι ευρέως διαθέσιμα στην αγορά πριν από την παρέλευση μερικών μηνών.

– Εχει προληπτικό ρόλο η χρήση ρινικών εκνεφωμάτων φυσιολογικού ορού στη μύτη;

Οχι, δεν υπάρχουν στοιχεία που να υποστηρίζουν τέτοιο όφελος.

– Η κατανάλωση σκόρδου βοηθάει στην πρόληψη της λοίμωξης COVID-19;

Το σκόρδο μπορεί να διαθέτει κάποιες αντιμικροβιακές ιδιότητες. Ωστόσο, δεν υπάρχει ένδειξη ότι η κατανάλωση σκόρδου έχει προστατευτική δράση έναντι του COVID-19.

– Είναι αποτελεσματικά τα αντιβιοτικά για την πρόληψη και τη θεραπεία του νέου κοροναϊού; Υπάρχουν αποτελεσματικά φάρμακα;

Τα αντιβιοτικά δρουν έναντι των βακτηριών, όχι έναντι των ιών, ούτε έναντι του νέου κοροναϊού. Ωστόσο, κατά τη διάρκεια της νοσηλείας του ένας ασθενής μπορεί να λάβει αντιβιοτική αγωγή παράλληλα με τα αντιικά φάρμακα και την υποστηρικτική αγωγή ώστε να καλυφθεί το ενδεχόμενο βακτηριακής συλλοίμωξης. Η θεραπεία του νέου κορωνοϊού είναι συμπτωματική, ενώ πολλά αντιικά βρίσκονται υπό κλινική αξιολόγηση και σύντομα θα έχουμε διαθέσιμα τα πρώτα αποτελέσματα.

– Μόνο οι μεγαλύτεροι ή και οι νεότεροι είναι ευαίσθητοι να κολλήσουν τον νέο κοροναϊό;

Oλες οι ηλικίες είναι εξίσου ευαίσθητες να κολλήσουν τον νέο ιό. Οι μεγαλύτερες ηλικίες και τα άτομα με συνυπάρχουσες νοσηρότητες έχουν μεγαλύτερη ευαισθησία να αρρωστήσουν σοβαρά αν προσβληθούν από τον ιό αυτόν.