Αναταράξεις εξαιτίας του ισραηλινού νόμου περί «εβραϊκού έθνους-κράτους»

Η Κνέσετ, το κοινοβούλιο του Ισραήλ, ενέκρινε την Πέμπτη έναν νόμο που ορίζει ότι μόνο στους Εβραίους αναγνωρίζεται το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης στη χώρα, κάτι που μέλη της αραβικής μειονότητας αποκάλεσαν ρατσιστική απόφαση που μετατρέπει τη χώρα σε καθεστώς απαρτχάιντ.

Ο νόμος περί «εβραϊκού έθνους-κράτους», υπέρ του οποίου είχε ταχθεί η δεξιά κυβέρνηση, εγκρίθηκε με 62 ψήφους υπέρ έναντι 55 κατά, ενώ δύο από τα 120 μέλη του ισραηλινού κοινοβουλίου απείχαν, έπειτα από πολύμηνες πολιτικές αντεγκλήσεις. Ορισμένοι ισραηλινοί άραβες βουλευτές φώναζαν κι έσχιζαν αντίγραφα του κειμένου μετά την ψηφοφορία.

«Αυτή είναι μια καθοριστική στιγμή στα χρονικά του Σιωνισμού και στην ιστορία του Κράτους του Ισραήλ», ανήγγειλε ο πρωθυπουργός Βενιαμίν Νετανιάχου ενώπιον των κοινοβουλευτικών μετά το πέρας της διαδικασίας.

Ο νόμος, που κάθε άλλο παρά έχει απλά συμβολική σημασία, εγκρίθηκε λίγο καιρό μετά την 70ή επέτειο από την εγκαθίδρυση του κράτους του Ισραήλ. Ορίζει πως «το Ισραήλ είναι η ιστορική πατρίδα του Εβραϊκού λαού και αυτός έχει το αποκλειστικό δικαίωμα στην εθνική αυτοδιάθεση σε αυτό».

Ο νόμος καταργεί την αναγνώριση της αραβικής ως επίσημης γλώσσας, ισότιμης με την εβραϊκή, υποβαθμίζοντάς τη σε ένα «ειδικό καθεστώς», επιτρέποντας πάντως τη συνέχιση της χρήσης της σε κάποιους κρατικούς θεσμούς.

Οι Ισραηλινοί Άραβες αριθμούν περίπου 1,8 εκατ., είναι περίπου το 20% του πληθυσμού του Ισραήλ (9 εκατ.).

Οι προηγούμενες εκδοχές του κειμένου ήταν ακόμα πιο ακραίες: επικριτές του εντός κι εκτός χώρας είχαν επισημάνει πως προωθούσε ανοιχτά διακρίσεις σε βάρος των Ισραηλινών Αράβων, που καταγγέλλουν εδώ και χρόνια πως αντιμετωπίζονται ως πολίτες δεύτερης κατηγορίας.

Οι διατάξεις του νόμου που απαλείφθηκαν από το τελικό κείμενο, έπειτα από σφοδρή μάχη που συνεχιζόταν ως την τελευταία στιγμή, και μόνο έπειτα από ενστάσεις που πρόβαλαν ο πρόεδρος της χώρας και ο υπουργός Δικαιοσύνης, προέβλεπαν την εγκαθίδρυση αποκλειστικά εβραϊκών κοινοτήτων και έδιναν τη δυνατότητα στα δικαστήρια να αποφαίνονται με βάση το εβραϊκό θρησκευτικό κι εθιμικό δίκαιο, στις περιπτώσεις εκείνες που δεν υπήρχαν νομικά προηγούμενα.

Αντ’ αυτών των διατάξεων, προωθήθηκε μια αρκετά πιο αόριστη διατύπωση. Το κείμενο αναφέρει πως το κράτος «βλέπει την ανάπτυξη των εβραϊκών οικισμών ως εθνική αξία» και άρα θα «ενεργήσει για να ενθαρρύνει και να προωθήσει την εγκαθίδρυσή τους».

Ακόμη και μετά τις τροποποιήσεις των πιο επίμαχων διατυπώσεων όμως, οι επικριτές της δεξιάς ισραηλινής κυβέρνησης επισημαίνουν πως ο νόμος θα βαθύνει κι άλλο το αίσθημα αποξένωσης της αραβικής μειονότητας.

«Σας ανακοινώνω με σοκ και θλίψη τον θάνατο της δημοκρατίας», δήλωσε ο Άχμεντ Τίμπι, άραβας κοινοβουλευτικός, σε δημοσιογράφους.

Ο Νετανιάχου υπερασπίζεται τον νόμο. «Θα συνεχίσουμε να εγγυώμεθα τα αστικά δικαιώματα στη δημοκρατία του Ισραήλ, αλλά η πλειοψηφία έχει επίσης δικαιώματα και η πλειοψηφία αποφασίζει», δήλωσε την περασμένη εβδομάδα.

«Η απόλυτη πλειοψηφία θέλει να εξασφαλιστεί ο εβραϊκός χαρακτήρας του κράτους μας για γενεές και γενεές», πρόσθεσε.

Η αραβική μειονότητα στο Ισραήλ αποτελείται κυρίως από απόγονους των Παλαιστίνιων που παρέμειναν στη γη τους παρά τη σύγκρουση μεταξύ των Αράβων και των Εβραίων που κορυφώθηκε με τον πόλεμο του 1948 αμέσως μετά την εγκαθίδρυση του κράτους. Εκατοντάδες χιλιάδες άλλοι Παλαιστίνοι εξαναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους ή έφυγαν για να σωθούν.

Όσοι παρέμειναν θεωρητικά απολαύουν ίσα δικαιώματα βάσει του νόμου, αλλά τονίζουν πως αντιμετωπίζουν συνεχείς διακρίσεις, κατώτερης στάθμης δημόσιες υπηρεσίες, άδικη κατανομή πόρων για την παιδεία, την υγεία, τη στέγη.

Στη Μααλότ Ταρσίχα, έναν δήμο στο βόρειο Ισραήλ που δημιουργήθηκε με την ένωση της εβραϊκής πόλης Μααλότ και της αραβικής πόλης Ταρσίχα, το κυρίαρχο αίσθημα μεταξύ των περισσότερων Αράβων ήταν η οργή.

«Νομίζω ότι αυτός είναι ένας ρατσιστικός νόμος από μια ακροδεξιά κυβέρνηση που θεσπίζει ριζοσπαστικούς νόμους και φυτεύει τον σπόρο για να δημιουργηθεί ένα κράτος απαρτχάιντ», σχολίασε ο γιατρός Μπασάμ Μπισάρα, 71 ετών.

«Ο σκοπός αυτού του νόμου είναι (να εφαρμοστεί) μια πολιτική διακρίσεων. Θέλουν να ξεφορτωθούν τους Άραβες εντελώς», υποστήριξε ο Γιούσεφ Φαράζ, 53 ετών, από το κοντινό χωριό Γιάνουχ, όπου κατοικούν κυρίως Δρούζοι. «Οι Ισραηλινοί θέλουν να καταστρέψουν όλες τις αραβικές θρησκείες», πρόσθεσε ο ίδιος.

Το Adalah, το νομικό κέντρο για τα δικαιώματα της αραβικής μειονότητας στο Ισραήλ, χαρακτήρισε τον νόμο αυτό μια απόπειρα να επιβληθεί «η ανωτερότητα μιας εθνοτικής ομάδας», διά της προώθησης «ρατσιστικών πολιτικών».

Η Τουρκία χαρακτήρισε «ρατσιστικό» τον νόμο

Η Τουρκία χαρακτήρισε «ρατσιστικό» τον νόμο που ενέκρινε σήμερα το κοινοβούλιο του Ισραήλ (Κνεσέτ) που ορίζει τη χώρα ως «εβραϊκό έθνος-κράτος» και κατηγόρησε την ισραηλινή κυβέρνηση ότι επιδιώκει να δημιουργήσει ένα «κράτος απαρτχάιντ».

«Καταδικάζουμε με τους πιο ισχυρούς όρους τον νόμο περί εβραϊκού έθνους-κράτους που ενέκρινε το ισραηλινό κοινοβούλιο και δεν πρόκειται να δεχθούμε σε καμία περίπτωση το ρατσιστικό αυτό μέτρο που έχει σκοπό να ξεριζώσει τον παλαιστινιακό λαό από την πατρίδα του», ανέφερε στο Twitter ο εκπρόσωπος της τουρκικής προεδρίας Ιμπραήμ Καλίν.

«Απορρίπτουμε επίσης τις επανειλημμένες προσπάθειες της ισραηλινής κυβέρνησης να εγκαθιδρύσει ένα κράτος απαρτχάιντ», πρόσθεσε.

Ο Καλίν κάλεσε τη διεθνή κοινότητα να «αντιδράσει σε αυτή την αδικία που συμβαίνει μπροστά στα μάτια όλου του κόσμου».

Από την πλευρά του το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών εκτίμησε πως ο αμφιλεγόμενος νόμος «καταπατά τις αρχές του οικουμενικού δικαίου και εξευτελίζει τα δικαιώματα των Παλαιστίνιων πολιτών του Ισραήλ».

Το κείμενο που προκαλεί κατηγορίες για «ρατσισμό» απέναντι στην αραβική μειονότητα, εγκρίθηκε σήμερα από την Κνεσέτ με 62 ψήφους υπέρ έναντι 55 κατά.

Το κείμενο ορίζει «το κράτος του Ισραήλ ως το εθνικό κράτος του εβραϊκού λαού όπου εκείνος ασκεί τα φυσικά, πολιτιστικά, θρησκευτικά, ιστορικά δικαιώματά του» διευκρινίζοντας πως «το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης στο κράτος του Ισραήλ επιφυλάσσεται μόνο για τον εβραϊκό λαό».

Αυτό το τελευταίο μέτρο είναι «προϊόν μιας αναχρονιστικής και μεροληπτικής νοοτροπίας», ανέφερε σε ανακοίνωσή του το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών.

Ο νόμος αναφέρει επίσης πως η εγκαθίδρυση «εβραϊκών κοινοτήτων (στο ισραηλινό έδαφος) υπηρετεί το εθνικό συμφέρον», κάτι που η Άγκυρα χαρακτηρίζει «απαράδεκτο».

Οι σχέσεις ανάμεσα στην Τουρκία και στο Ισραήλ διέρχονται μια περίοδο ισχυρών εντάσεων: στις 17 Μαΐου, ο πρεσβευτής του Ισραήλ στην Τουρκία διατάχθηκε να εγκαταλείψει τη χώρα προσωρινά.

Η απόφαση αυτή ελήφθη μετά τον θάνατο, τρεις ημέρες πριν, περισσότερων από 60 Παλαιστινίων στα σύνορα της λωρίδας της Γάζας με το Ισραήλ, στη διάρκεια διαδηλώσεων κατά της μεταφοράς της αμερικανικής πρωτεύουσας από το Τελ Αβίβ στην Ιερουσαλήμ.

Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ένθερμος υποστηρικτής της παλαιστινιακής υπόθεσης, είχε κατηγορήσει τότε το Ισραήλ για «κρατική τρομοκρατία» και «γενοκτονία».

Αυτή η διπλωματική κρίση κινδυνεύει να καταστρέψει την εύθραυστη αποκατάσταση των σχέσεων των δύο χωρών, έπειτα από τη σοβαρή κρίση που ξέσπασε μετά την ισραηλινή επιδρομή εναντίον σκάφους τουρκικής ΜΚΟ που κατευθυνόταν στη λωρίδα της Γάζας το 2010.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση εξέφρασε ανησυχία

Η Ευρωπαϊκή Ένωση εξέφρασε από την πλευρά της ανησυχία για τον νέο ισραηλινό νόμο και είπε ότι θα περιπλέξει τη λύση των δύο κρατών για την ισραηλινο-παλαιστινιακή σύγκρουση.

«Ανησυχούμε, έχουμε εκφράσει αυτή την ανησυχία και θα συνεχίσουμε να εμπλεκόμαστε με τις ισραηλινές αρχές σε αυτό το πλαίσιο», δήλωσε εκπρόσωπος της ύπατης εκπροσώπου της ΕΕ για την εξωτερική πολιτική Φεντερίκα Μογκερίνι σε συνέντευξη Τύπου.

«Είμαστε πολύ σαφείς όσον αφορά τη λύση δύο κρατών, πιστεύουμε πως είναι ο μόνος τρόπος να προχωρήσουμε και πως οποιοδήποτε βήμα που θα περιέπλεκε περαιτέρω ή θα εμπόδιζε αυτή τη λύση να γίνει πραγματικότητα πρέπει να αποφευχθεί», είπε η εκπρόσωπος.

Πηγή: ΑΠΕ/ΜΠΕ