Ένας χρόνος ΤΟΜΥ

Νέα παρέμβαση για την ανάπτυξη του θεσμού του οικογενειακού γιατρού και της ομάδας υγείας και στις πιο άγονες και δυσπρόσιτες περιοχές της χώρας, σχεδιάζει το υπουργείο Υγείας, προκειμένου να καλυφθούν οι ανάγκες πρωτοβάθμιας φροντίδας και εκτός των πόλεων, ενώ σε εξέλιξη βρίσκεται η επέκταση των Τοπικών Μονάδων Υγείας (ΤΟΜΥ) -λειτουργούν μέχρι σήμερα 101- που αναπτύσσονται κυρίως σε αστικές περιοχές.

Όπως ανέφερε ο υπουργός Υγείας Ανδρέας Ξανθός σε ημερίδα με θεμα « Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας στην Ελλάδα: Ένας χρόνος TOMY», «η απάντηση στην ανάγκη επαρκούς και συστηματικής φροντίδας υγείας του πληθυσμού που διαμένει σε απομακρυσμένες περιοχές της ενδοχώρας, είναι η Κινητή Μονάδα ΠΦΥ. Δηλαδή μια ομάδα επαγγελματιών υγείας που συμπεριλαμβάνει γιατρό, οδοντίατρο, νοσηλευτή, επισκέπτη υγείας, μαία, κοινωνικό λειτουργό, τεχνολόγο ιατρικών εργαστηρίων κλπ. Αυτή θα έχει οργανική σχέση με ένα Κέντρο Υγείας αγροτικού τύπου και θα οργανώνει την εκ περιτροπής παρουσία αυτού του υγειονομικού προσωπικού σε δημοτικά διαμερίσματα που σήμερα, λόγω ανεπαρκειών στη στελέχωση των Κέντρων Υγείας, των Πολυδύναμων Περιφερειακών Ιατρείων, και Περιφερειακών Ιατρείων της υπαίθρου, εμφανίζουν ελλιπή ιατρική κάλυψη και οι κάτοικοι τους στερούνται πολύτιμων υπηρεσιών υγειονομικής φροντίδας». Τα παραπάνω ανέφερε ο υπουργός Υγείας Ανδρέας Ξανθός σε ημερίδα με θέμα « Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας στην Ελλάδα: Ένας χρόνος TOMY». Πρόσθεσε ότι η Κινητή Μονάδα ΠΦΥ θα αποτελέσει «όχημα» για την περιφερειακή αποκέντρωση της μεταρρύθμισης στην ΠΦΥ και θα αναλάβει να υλοποιήσει τη φιλοσοφία του νέου μοντέλου ΠΦΥ και των ΤΟΜΥ στις πιο απαιτητικές και δύσκολες συνθήκες του αγροτικού πληθυσμού. Ηδη έχουν προχωρήσει οι διαδικασίες χρηματοδότησης από ευρωπαϊκούς πόρους για αυτή την παρέμβαση.

Ένας χρόνος ΤΟΜΥ

Σε συνεργασία με το Γραφείο του ΠΟΥ στην Ελλάδα και την συμμετοχή πανεπιστημιακών εκπροσώπων του ΠΟΥ, επιστημονικών φορέων, συλλόγων ασθενών , στελεχών του δημόσιου συστήματος υγείας, πραγματοποιήθηκε σήμερα ο 1ος δημόσιος απολογισμός της μεταρρύθμισης στην ΠΦΥ και η αποτίμηση του έργου των πρώτων 101 ΤΟΜΥ που λειτουργούν σε όλη τη χώρα.

«Η μεταρρύθμιση στην ΠΦΥ αποτελεί μια παρέμβαση- τομή στην οργάνωση και λειτουργία του ΕΣΥ, καλύπτοντας το διαρθρωτικό έλλειμμα του στην ανάπτυξη δημόσιων υπηρεσιών ΠΦΥ με έμφαση στην πρόληψη της αρρώστιας και όχι μόνο στη θεραπεία της», ανέφερε ο υπουργός. «Αναπτύσσουμε», είπε, «μέσα σε περίοδο λιτότητας και δημοσιονομικών περιορισμών, ένα νέο μοντέλο ΠΦΥ που προτάσσει την καθολικότητα και την ισότητα, την ανθρωποκεντρική και τεκμηριωμένη φροντίδα, τις ανάγκες των ανθρώπων».

Ο οικογενειακός γιατρός, η διεπαγγελματική ομάδα υγείας και οι Τοπικές Μονάδες Υγείας (ΤΟΜΥ), είπε, αποτελούν «μια καινοτομία για το ΕΣΥ, που αναπτύσσεται σταδιακά, με δυσκολίες, προβλήματα και καθυστερήσεις, όπως κάθε σοβαρή μεταρρύθμιση σε όλο τον κόσμο. Είναι όμως μια αλλαγή που στηρίζεται στη διεθνή εμπειρία, στις καλές πρακτικές άλλων ευρωπαϊκών χωρών, στην επιστημονική και τεχνική υποστήριξη του ΠΟΥ. Και είναι σίγουρα μια αλλαγή που ενισχύει και ενδυναμώνει το Δημόσιο Σύστημα Υγείας και, κυρίως, αναβαθμίζει τη φροντίδα των πολιτών».

Οικογενειακός γιατρός

Ο κ. Ξανθός υπογράμμισε ότι ο θεσμός του οικογενειακού γιατρού υλοποιείται για 1η φορά στη χώρα μας, παρά το ότι έχει θεσμοθετηθεί πολλές φορές στο παρελθόν. Δεν υπήρχαν στην πραγματικότητα, όπως είπε, οικογενειακοί γιατροί στην Ελλάδα. Οι 1.700 συμβεβλημένοι με τον ΕΟΠΥΥ παθολόγοι, παιδίατροι και γενικοί γιατροί δεν είχαν, ούτε μπορούσαν να έχουν την κουλτούρα του οικογενειακού γιατρού. «Για 1η φορά στο Εθνικό Σύστημα Υγείας της χώρας αποκτά στρατηγικό χαρακτήρα η πρόληψη, η αγωγή υγείας, η συνεχής, ολοκληρωμένη και τομεοποιημένη φροντίδα υγείας από ομάδα επαγγελματιών υγείας (και όχι μόνο από γιατρό) σε κάθε περιοχή της χώρας. Αυτό είναι ένα στοίχημα εθνικής σημασίας που όσο και αν λοιδορείται από πολλές πλευρές, όσο και αν υπονομεύεται από τα συντεχνιακά συμφέροντα του χώρου, όσο και αν συναντά αντιξοότητες στα πρώτα του βήματα, έχει ήδη αρχίσει να καταγράφει θετικά δείγματα ποιοτικής και φιλικής προς τον πολίτη φροντίδας».

Ανέφερε ότι το πολιτικό σχέδιο για την υγεία στη μεταμνημονιακή περίοδο «σε μια περίοδο που συνεχίζουν να υπάρχουν προβλήματα, δυσκολίες και περιορισμοί αλλά σίγουρα και μεγαλύτερες δυνατότητες είναι: καθολική, ισότιμη και αποτελεσματική κάλυψη των σύγχρονων υγειονομικών αναγκών της κοινωνίας, υλοποίηση πολιτικών ισότητας στην Υγεία και ενδυνάμωση της δημόσιας περίθαλψης».

Ήδη, τόνισε, τα βήματα προς το στόχο της ισότητας στην υγεία είναι μετρήσιμα: έχουμε τις πρώτες ενδείξεις σημαντικής μείωσης των ανικανοποίητων ιατρικών αναγκών, κυρίως για λόγους οικονομικούς, οι οποίες από 4,1% στο σύνολο του πληθυσμού το 2009 έφτασαν στο 14,4% το 2016 και υποχώρησαν στο 10,9% το 2017, μετά το νόμο για τους ανασφάλιστους.

Ανέφερε ότι το 11μηνο του 2018, 852.000 ανασφάλιστοι έχουν συνταγογραφήσει φάρμακα αξίας 205 εκατ. ευρώ, με το 1/3 αυτών να τα λαμβάνει με μηδενική συμμετοχή λόγω χαμηλών εισοδηματικών κριτηρίων και παραπεμπτικά για εξετάσεις 65 εκατ. ευρώ.

Ο κ. Ξανθός παραδέχθηκε ότι υπάρχει περιορισμένη ανταπόκριση στην κάλυψη των θέσεων οικογενειακών γιατρών, λέγοντας ότι αυτό οφείλεται κυρίως στη μεγάλη διαρροή ιατρικού δυναμικού στο εξωτερικό τα χρόνια της κρίσης. «Προφανώς υπάρχουν και άλλοι λόγοι που σχετίζονται με τις εργασιακές σχέσεις, τις αποδοχές, την ανασφάλεια για την προοπτική του νέου μοντέλου μετά το τέλος της 4ετούς ευρωπαϊκής χρηματοδότησης, το νέο πλαίσιο των συμβάσεων του ΕΟΠΥΥ κλπ. Θεωρούμε όμως ότι με τις νέες προσλήψεις οικογενειακών γιατρών στις ΤΟΜΥ αυτή την περίοδο (300 επιπλέον), με τις διαρκώς αυξανόμενες συμβάσεις οικογενειακών γιατρών με τον ΕΟΠΥΥ (έφτασαν ήδη περίπου τους 700), με τη στήριξη των σημερινών δομών ΠΦΥ (Κέντρα Υγείας πόλης και υπαίθρου), με την ανάπτυξη του Ατομικού Ηλεκτρονικού Φακέλου Υγείας ΑΗΦΥ), με τη δημιουργία των Ακαδημαϊκών Μονάδων ΠΦΥ για τη συνεχιζόμενη εκπαίδευση στην οικογενειακή ιατρική και την κοινοτική φροντίδα, η υπόθεση της αναδιοργάνωσης του Συστήματος Υγείας με επίκεντρο την ΠΦΥ θα αποκτά καθημερινά πιο ουσιαστικό περιεχόμενο, βιωσιμότητα και προοπτική. «Οι γιατροί δεν γυρίζουν την πλάτη στην ΠΦΥ όπως ισχυρίζονται κάποιοι» ανέφερε ο υπουργός. Μάλιστα είπε ότι στις ΤΟΜΥ εργάζονται γιατροί που επέστρεψαν, υπογραμμίζοντας ότι το στοίχημα είναι η ανάπτυξη του δημόσιου συστήματος υγείας ώστε όσοι έφυγαν στα χρόνια της κρίσης να έλθουν πίσω στην Ελλάδα.

Αλέξης Χαρίτσης: Εγγυημένη η χρηματοδότηση

Ο υπουργός Εσωτερικών Αλέξης Χαρίτσης κατά τον χαιρετισμό του στην ημερίδα ανέφερε ότι η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Υγείας προχωρά σε δημόσιο απολογισμό με χαρακτήρα λογοδοσίας για τη μεταρρύθμιση στην ΠΦΥ, σε ειλικρινή διάλογο με τους εμπλεκόμενους φορείς χωρίς να κρύβει τα προβλήματα κάτω από το χαλί.

Ανέφερε, με την προηγούμενη ιδιότητά του ως αναπληρωτής υπουργός Οικονομίας και Ανάπτυξης, ότι η χρηματοδότηση για την πρώτη τετραετία λειτουργίας των ΤΟΜΥ προέρχεται από κονδύλια της ΕΕ που ανέρχονται σε 280 εκατ. ευρώ και στη συνέχεια θα υπάρχει πλήρης κάλυψη από τον τακτικό προϋπολογισμό. «Το πρόγραμμα ήρθε για να μείνει», είπε χαρακτηριστικά.

Hans Kluge, εκπρόσωπος ΠΟΥ: «Η Ελλάδα νίκησε το σύστημα»

«Η Ελλάδα νίκησε το σύστημα”, είπε κατά το χαιρετισμό του ο Hans Kluge, διευθυντής του Τμήματος Συστημάτων Υγείας και Δημόσιας Υγείας Ευρώπης, του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, προσθέτοντας ότι είναι αυτονόητο να είναι «κάθε αρχή και δύσκολη».

H καινοτομία των ΤΟΜΥ σημείωσε «είναι η πολυεπιστημονικότητά τους, στην οποία δίνουν το «παρών» μέχρι και κοινωνικοί λειτουργοί”. Είπε ότι επισκέφθηκε τις ΤΟΜΥ Ν. Φιλαδέλφιας και Ζωγράφου και συνάντησε εργαζόμενους Έλληνες που είχαν φύγει στην Ουγγαρία και στο Λονδίνο και επέστρεψαν για να ενσωματωθούν στο σύστημα της ΠΦΥ. Μιλώντας για την σπουδαιότητα της ΠΦΥ, είπε ότι “καμία χώρα δεν μπορεί να ευδοκιμήσει χωρίς υγιή λαό» και κατέληξε ότι “δυνατή Ελλάδα σημαίνει δυνατή Ευρώπη”.

Βαρδαρός: Μόνο το 1 με 1,5 % των πολιτών που προσήλθαν στις ΤΟΜΥ παραπέμφθηκαν σε άλλες Μονάδες υγείας

«Η κοινωνική λογοδοσία θα επεκταθεί και σε άλλες υγειονομικές περιφέρειες» ανέφερε ο αναπληρωτής γενικός γραμματέας Σταμάτης Βαρδαρός. Εκτίμησε ότι υπάρχει πρόβλημα ενημέρωσης των πολιτών για τον νέο θεσμό και έναν πληθυσμό εκπαιδευμένο για δεκαετίες στην κατά το δοκούν αναζήτηση υπηρεσιών από τον δημόσιο ή τον ιδιωτικό τομέα, χωρίς καθοδήγηση, χωρίς έλεγχο, χωρίς πρώτο σημείο επαφής με το Σύστημα Υγείας. Πρέπει να τροποποιήσουμε, είπε ο κ. Βαρδαρός, την κουλτούρα υγειονομικών και πολιτών. Να πείσουμε ότι το νέο μοντέλο δεν δημιουργεί εμπόδια πρόσβασης, δεν ταλαιπωρεί, δεν επιβαρύνει με κόστος χρόνου ή με οικονομικό κόστος τους ασθενείς και ιδιαίτερα τους χρονίως πάσχοντες. Αλλά, αντίθετα, εξασφαλίζει εγγυημένη πρόσβαση σε δημόσιες υπηρεσίες υγείας υψηλού επιπέδου.

Μέχρι σήμερα έχουν εγγραφεί στις ΤΟΜΥ 200.000 πολίτες, έχουν πραγματοποιηθεί 500.000 επισκέψεις και 350.000 συνταγογραφήσεις. Από τα στοιχεία προκύπτει ότι μόνο το 1 με 1,5 % των πολιτών που προσήλθαν στις ΤΟΜΥ χρειαζόταν να παραπεμφθεί σε άλλες Μονάδες υγείας.

Ευάγγελος Φραγκούλης: Οικονομικά κίνητρα σε γιατρούς

Με δηλώσεις του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Γενικός Γραμματέας Ελληνικής Ένωσης Γενικής Ιατρικής, Ευάγγελος Φραγκούλης ανέφερε ότι πρέπει να δοθούν οικονομικά κίνητρα σε ιδιώτες γιατρούς, ώστε να συνάψουν συμβάσεις με τον ΕΟΠΥΥ. « Βρισκόμαστε περίπου στο 50% των γιατρών που είναι απαραίτητοι για να λειτουργήσει το σύστημα και ο μόνο τρόπος να προσέλθουν και άλλοι γιατροί είναι να αυξηθούν τα οικονομικά κίνητρα. Με 5,5 ευρώ μικτά η επίσκεψη, δεν πρόκειται να συνεργαστούν οι γιατροί». Ο κ. Φραγκούλης είπε επίσης ότι θα πρέπει «να επιβληθεί στους πολίτες να δηλώσουν οικογενειακό γιατρό, αλλά να επιλέξουν όποιον θέλουν είτε είναι γιατρός σε ΤΟΜΥ, συμβεβλημένος, είτε καθαρά ιδιώτης και να έχει ο γιατρός πρόσβαση στον ιατρικό φάκελο του ασθενή».

ΑΠΕ/ΜΠΕ