ISIS: Το τρίπτυχο του ηττημένου «χαλιφάτου»

Στις 9 Φεβρουαρίου 2019 ξεκίνησε η πολιορκία της πόλης Μπαγκούζ, τελευταίου οχυρού του Ισλαμικού Κράτους στη Συρία.

Από τα ανατολικά σφυροκοπούν την πόλη, που βρίσκεται στην όχθη του Ευφράτη, Κούρδοι των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF). Από τα δυτικά, στην άλλη πλευρά του ποταμού, προελαύνουν μέτρο μέτρο ο κυβερνητικός στρατός του προέδρου Μπασάρ αλ Ασαντ με τις υποδείξεις Ρώσων συμβούλων. Κι απ’ τον ουρανό μαχητικά αεροσκάφη των ΗΠΑ, της Βρετανίας και της Γαλλίας τη βομβαρδίζουν καθημερινά, κάνοντας κόλαση τη ζωή περίπου 1.000-1.500 πολιορκημένων τζιχαντιστών.

Σήμερα, έναν μήνα μετά, όλοι συμφωνούν ότι οι μέρες του ανιστόρητου «χαλιφάτου» είναι μετρημένες. Πιθανότατα δεν θα προλάβει να γιορτάσει την πέμπτη επέτειο από την ίδρυσή του (29 Ιουνίου 2014) και η εποχή που καταλάμβανε έκταση ίση με την Ουγγαρία σε δύο κράτη (Συρία και Ιράκ), ορίζοντας τις τύχες 10 εκατομμυρίων ανθρώπων, φαίνεται πως πέρασε ανεπιστρεπτί.

Οσοι όμως συνδέουν την εδαφική εξαφάνιση με την ελάττωση της δράσης των τζιχαντιστών βιάζονται ή έχουν βαθιά άγνοια. Ενας από αυτούς είναι ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος θριαμβολόγησε για την «ήττα του ISIS» στις 19 Δεκεμβρίου 2018 και ανήγγειλε ότι «επιστρέφουν όλοι οι Αμερικανοί στρατιώτες από τη Συρία» (περίπου 2.000 ένστολοι), ώσπου ανέκρουσε πρύμναν λέγοντας ότι «θα αποχωρήσουμε σταδιακά εξακολουθώντας να πολεμάμε το ISIS».

Και τώρα τι; Τώρα τρεις λέξεις: έρημος – προδότες – χτυπήματα (σαχράα – σαχγουάτ – σαουλάτ στα αραβικά). Ιδού το τρίπτυχο του ηττημένου χαλιφάτου, σύμφωνα με τον έμπειρο αναλυτή Χασάν Χασάν, συγγραφέα του βιβλίου «ISIS: Μέσα στον στρατό του τρόμου».

Κατά τον Χασάν η επιλογή «έρημος» σημαίνει ότι οι τζιχαντιστές του πάλαι ποτέ «χαλιφάτου» θα εγκαταλείψουν επ’ αόριστον το όνειρο της κατοχής οποιασδήποτε πόλης ή περιοχής.

Η λέξη «προδότες» σηματοδοτεί το ανελέητο κυνήγι (συχνά μαγισσών) που έχει εξαπολύσει εδώ και χρόνια η ηγεσία του Ισλαμικού Κράτους για τους πράκτορες του εχθρού στις τάξεις του. Για τους Εφιάλτες συνεργάτες των δυτικών, τους ριψάσπιδες, τους λιπόψυχους, τους μαυραγορίτες, τους ασεβείς. Και «φυσικά» για τους θανάσιμους δογματικούς εχθρούς: τους σιίτες.

Οσο για τα «χτυπήματα», συνοψίζουν τη νέα ένοπλη τακτική: πυρήνες τζιχαντιστών θα κλιμακώσουν ένα τζιχαντιστικό αντάρτικο με ενέργειες με επιθέσεις αυτοκτονίας ή τύπου «χτύπα και φεύγα».

Η νέα τακτική

Η στρατιωτική επικράτηση της διεθνούς συμμαχίας εγκαινιάζει το κεφάλαιο «το ISIS μετά την ήττα». Οι ηγέτες του πρώην «χαλιφάτου» ευελπιστούν ότι η (συχνά ρεβανσιστική και αιματηρή) εκστρατεία της ιρακινής κυβέρνησης για την τιμωρία μελών και συνοδοιπόρων του ISIS θα οδηγήσει πίσω στις τάξεις του έναν αριθμό διωκόμενων σουνιτών. Εκτιμούν ότι η αποχώρηση των ΗΠΑ από τη Συρία θα αναζωπυρώσει τις συγκρούσεις δημιουργώντας προϋποθέσεις για νέα ριζοσπαστικοποίηση.

Η αίγλη του Ισλαμικού Κράτους υπέστη σοβαρότατο πλήγμα, αλλά ο σουνιτικός τζιχαντισμός στη Μεσοποταμία δεν μπήκε στο χρονοντούλαπο. Εξακολουθεί να ασκεί ιδεολογική επιρροή και να διαθέτει ένοπλους πυρήνες. Οι τελευταίοι δρουν στην παρανομία, όπως για παράδειγμα στη Ράκα της βόρειας Συρίας, την άλλοτε πρωτεύουσα του «χαλιφάτου», όπου προ ημερών σε επίθεση καμικάζι εναντίον στρατολογικού γραφείου σκοτώθηκαν 17 άτομα.

Αλλοι πυρήνες ανασυγκροτούνται στο Ιράκ, στη δυσπρόσιτη οροσειρά Χαμρίν γύρω από τη Μοσούλη. Εχουν ήδη χτυπήσει στόχους στον κεντρικό αυτοκινητόδρομο Βαγδάτης – Μοσούλης.

Ακόμη και στην ιρακινή πρωτεύουσα, όπου η ασφάλεια έχει βελτιωθεί εντυπωσιακά (τον περασμένο Δεκέμβριο στη Βαγδάτη άνοιξε υπό όρους για το κοινό, έπειτα από 15 χρόνια, η πράσινη ζώνη υψίστης ασφαλείας), «καμικάζι» έκαναν βομβιστικές επιθέσεις σε γειτονιές σιιτών τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο.

Στρατιωτικοί εμπειρογνώμονες που αναλύουν τις πτήσεις των αεροπλάνων της συμμαχίας διαπιστώνουν ότι η επιλογή των στόχων δείχνει παρουσία δυνάμεων του ISIS στις ερήμους του δυτικού Ιράκ.

Τέλος, οι τζιχαντιστές έχουν το ταμείο γεμάτο. Δεκάδες, ίσως και εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια από λαθρεμπόριο πετρελαίου χρηματοδοτούν πυρήνες και ενέργειες, ενώ το CNN επικαλείται πηγή στην Τουρκία που διαβεβαιώνει ότι τουρκικές εταιρείες-βιτρίνες ξεπλένουν μέρος αυτών των χρημάτων.

Βασανίζοντας 1.500 παιδιά

Στα χέρια κουρδικών και ιρακινών αρχών βρίσκονταν στα τέλη του 2018 περίπου 1.500 ανήλικοι που συνελήφθησαν ως μέλη του ISIS. Πρόσφατη έκθεση της οργάνωσης Human Rights Watch καταγγέλλει ότι τα περισσότερα από αυτά τα παιδιά υπέστησαν και υφίστανται ακόμη βασανιστήρια για να ομολογήσουν ότι είναι τρομοκράτες και να δώσουν πληροφορίες για τους αντάρτες του Ισλαμικού Κράτους. «Εφαρμόζουμε πολιτική αναμόρφωσης όσων ανηλίκων συλλαμβάνονται ως συνεργάτες τρομοκρατών» δήλωσε εκπρόσωπος της τοπικής κυβέρνησης του ιρακινού Κουρδιστάν, αρνούμενος να σχολιάσει τα περί βασανιστηρίων. Ανάλογη σιωπή τήρησαν και οι αρχές της Βαγδάτης.

«Το διεθνές δίκαιο αναγνωρίζει ότι οι ανήλικοι που στρατολογούνται με τη βία από ένοπλες ομάδες είναι πρώτα απ’ όλα θύματα, τα οποία πρέπει να επανενταχθούν στην κοινωνία» υπενθυμίζει στην έκθεσή της η Human Rights Watch. Τον περασμένο Νοέμβριο στελέχη της οργάνωσης συνάντησαν 29 από αυτά τα παιδιά. Τα 19 αποκάλυψαν ότι υπέστησαν βασανιστήρια όπως ξυλοδαρμό, μαστίγωμα με καλώδια, κρέμασμα με τα χέρια πίσω από την πλάτη και φάλαγγα.

«Με χτυπούσαν σε όλο μου το κορμί με πλαστικό καλώδιο. Πρώτα μου είπαν να πω ότι ήμουν σε περιοχή του χαλιφάτου. Τους είπα “ναι”. Μετά μου ζητούσαν να πω ότι τρεις μήνες δούλευα για το ISIS. Τους είπα ότι δεν ήμουν μέλος του ISIS αλλά μου έλεγαν “Οχι, πρέπει να το πεις”» δήλωσε ένα 14χρονο αγόρι που έπεσε στα χέρια της κουρδικής αστυνομίας το 2017. Τα περισσότερα από τα 29 παιδιά που εξέτασε η Human Rights Watch δήλωσαν ότι βρέθηκαν με τους ένοπλους τζιχαντιστές για να βγάλουν λίγα χρήματα, για να αποκτήσουν κοινωνικό στάτους ή επειδή δέχτηκαν πιέσεις από την οικογένειά τους.