«Θέλουμε ένα success story για τις λαϊκές τάξεις» δηλώνει ο Χ. Βερναρδάκης

Το στρατηγικό σχέδιο της κυβέρνησης για τα επόμενα δύο χρόνια αναλύει ο υπουργός Επικρατείας, Χριστόφορος Βερναρδάκης μιλώντας στην εφημερίδα «Αυγή», αναφερόμενος στους τρεις άξονες της Κοινωνικής Πολιτικής γύρω από την Εργασία, την Υγεία και την Παιδεία, καθώς και τη συνέχιση της αναμόρφωσης της Δημόσιας Διοίκησης. Παράλληλα, ο υπουργός Επικρατείας με αρμοδιότητα τον σχεδιασμό και τον συντονισμό των κυβερνητικών πολιτικών χαρακτηρίζει τη Ν.Δ. «ξεπερασμένο πολιτικό οργανισμό», λόγω της εμμονής στη διάλυση του κοινωνικού κράτους και προβλέπει ότι ένα μεγάλο κομμάτι του πολιτικού προσωπικού του ΠΑΣΟΚ, με προεξάρχοντα τον Ευ. Βενιζέλο και σχεδόν όλο το Ποτάμι θα ενταχθούν στον «αστερισμό νεοφιλελευθερισμού – ακροδεξιάς». Επίσης, δηλώνει τη βεβαιότητα ότι «μπορεί, και θα αντιστραφεί» το κλίμα που καταγράφεται στις δημοσκοπήσεις και στην κοινωνία, ενώ καλεί τον ΣΥΡΙΖΑ, ως κομματικό μηχανισμό, να στοχεύσει σε κοινωνικές πρωτοβουλίες, δημιουργία κοινωνικών συμμαχιών και ένα «πρόγραμμά πολύ πιο μπροστά από την κυβέρνηση».

Η συνέντευξη του Φοίβου Κλαυδιανού στην “Αυγή” αναλυτικά:

* Τι αναμένετε στο Eurogroup της Δευτέρας;

Αναμένουμε τη σαφή δήλωση ότι έχουμε προχωρήσει πάρα πολύ. Γενικότερα, πιστεύω ότι, με αφορμή και το δημοψήφισμα στην Ιταλία, το Eurogroup της Δευτέρας θα είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον.

* Plan B για εκλογές υπάρχει; Γιατί υπήρξε η πρόσφατη αναφορά του πρωθυπουργού στην Κοινοβουλευτική Ομάδα;

Όχι, σχέδιο εκλογών δεν υπάρχει. Το στρατηγικό πλάνο που έχει η κυβέρνηση για το 2017 και το 2018 είναι να κλείσει την αξιολόγηση, να ανοίξει εμπράκτως τη συζήτηση για το χρέος, να δημιουργηθούν συνθήκες ανάπτυξης, την ανάπτυξη αυτή να τη διαχειριστεί με δίκαιο τρόπο και να προχωρήσει σε σοβαρές θεσμικές αλλαγές στο κοινωνικό κράτος, αναστηλώνοντας και εδραιώνοντάς το.

Η αναφορά του πρωθυπουργού ήταν μια απλή και τυπική δήλωση ότι, αν κάποιος έχει απαιτήσεις οι οποίες ξεπερνούν τα όρια της υπάρχουσας συμφωνίας και της λογικής, είναι προφανές ότι δεν θα βρει συνομιλητή στην κυβέρνηση. Πάντως, δεν νομίζω ότι τίθεται τέτοιο θέμα ούτε από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς.

* Άρα ο παράγοντας χρόνος είναι σημαντικός για να ξεδιπλωθεί η στρατηγική της κυβέρνησης;

Προφανώς. Και γι’ αυτό και οι αντίπαλοι θέλουν να μην έχει χρόνο. Εξ ου και οι «πρόωρες εκλογές», η αγωνία τους να μην κλείσει η αξιολόγηση, η ρητορική του τετάρτου Μνημονίου κ.ο.κ.

* Εκτός από χρόνο, όμως, απαιτείται και χώρος. Η εποπτεία αφήνει χώρο; Έχει η κυβέρνηση τη διαχειριστική δυνατότητα; Ο κόσμος αδημονεί.

Ορισμένες βασικές πλευρές του δικού μας προγράμματος, που βρίσκονταν εκτός του πλαισίου της συμφωνίας, καταφέραμε και τις υλοποιήσαμε. Βεβαίως, δεν αρκούν και υπό αυτή την έννοια υπάρχει μία αδημονία και είναι σωστό αυτό. Είναι τέτοιο το μέγεθος της κρίσης, που δεν υπάρχει ακόμη μία ριζική ελάφρυνση της θέσης των λαϊκών τάξεων.

Δεν αφορά, όμως, μόνο την εποπτεία αυτό, αλλά γενικότερα τη συσσωρευμένη οικονομική και κοινωνική κρίση. Τα δημοσιονομικά, οι διοικητικοί, ανθρώπινοι και νομοθετικοί πόροι, το θέμα της δικής μας διοικητικής και κυβερνητικής αποτελεσματικότητας, όλα αυτά είναι περιορισμοί που πρέπει να ξεπεράσουμε.

* Ορισμένοι λένε ότι το success story στο οποίο στοχεύει η κυβέρνηση δεν διαφέρει από αυτό του Σαμαρά.

Εμείς θέλουμε ένα success story για τις λαϊκές τάξεις. Για μας το success story θα είναι στο τέλος της τετραετίας η ενίσχυση, η αναβάθμιση και η ανασυγκρότηση της θέσης των λαϊκών τάξεων. Το success story δεν είναι μια ουδέτερη αναφορά, είναι μια πολιτική με το φορτίο της κοινωνικής μεροληψίας που έχει κάθε πολιτική.

* Πού δίνεται η έμφαση στο δικό σας σχέδιο;

Η έμφαση πρέπει να δοθεί στα ζητήματα του κοινωνικού κράτους σε τρεις μεγάλους άξονες.

Πρώτος άξονας είναι η ανασυγκρότηση του κοινωνικού κράτους: Εργασιακές σχέσεις και συλλογικές συμβάσεις εργασίας, ενεργητικές πολιτικές για την απασχόληση και την κοινωνική οικονομία, ανασυγκρότηση των δομών του κοινωνικού κράτους.

Ο δεύτερος είναι η ανασυγκρότηση του δημόσιου συστήματος Υγείας, η επέκτασή του στην πρωτοβάθμια φροντίδα, η στελέχωση των δομών του.

Ο τρίτος είναι η Παιδεία, δηλαδή τα ζητήματα που αφορούν την ελεύθερη καθολική πρόσβαση στο δημόσιο σχολείο και πανεπιστήμιο και στον ριζικό αναπροσανατολισμό των εκπαιδευτικών και μαθησιακών διαδικασιών, όπως επιτάσσουν η Δημοκρατία και κοινωνική αλληλεγγύη.

* Η Δημόσια Διοίκηση;

Στο τομέα της Δημόσιας Διοίκησης έχουν ολοκληρωθεί σε μεγάλο βαθμό οι νομοθετικές πρωτοβουλίες με τα δύο νομοθετήματα που ψηφίσαμε. Περνάμε τώρα σε μια πιο δύσκολη φάση, αυτή της εφαρμογής. Προφανώς είναι κομβικό κομμάτι και αυτό. Σε ενάμιση, δύο χρόνια, σε λιγότερο ίσως, θα αρχίσουμε να έχουμε μία άλλη εικόνα του κράτους και της διοίκησης.

* Είστε αισιόδοξος για το ότι μπορούν να αλλάξουν κακώς δρώμενα δεκαετιών στον τομέα;

Σαφέστατα, είναι θέμα χρόνου.

* Πώς σχολιάζετε την πορεία της Ν.Δ. του Κυριάκου Μητσοτάκη;

Η Ν.Δ. είναι ένας ξεπερασμένος πολιτικός οργανισμός, διότι στην πραγματικότητα αναμασά, μέσα από το πρόγραμμά της και την παρουσία του ίδιου του Κυριάκου Μητσοτάκη, τις ίδιες απαντήσεις στην κρίση με αυτές που τη δημιούργησαν. Στα μέσα της δεκαετίας του 1990 ή στις αρχές του 2000 θα μπορούσε να πει κανείς ότι οι νεοφιλελεύθερες προτάσεις έδιναν έναν χαρακτήρα καινοτομίας στη συντηρητική παράταξη. Σήμερα, σε συνθήκες διάλυσης του κοινωνικού κράτους και οικονομικής καταστροφής, το να δίνει κανείς ως απάντηση ότι θα διαλύσει το ήδη διαλυμένο κοινωνικό κράτος και θα αμφισβητήσει ακόμη περισσότερο κοινωνικά και οικονομικά δικαιώματα, τα οποία έχουν κατακρεουργηθεί, είναι αδιέξοδο και τραγελαφικό.

Και επειδή είναι πολύ επιθετική αυτή η νεοφιλελεύθερη λογική βρίσκει ιδεολογικά και κοινωνικά ερείσματα στην Άκρα Δεξιά. Όσο πιο επιθετικός γίνεσαι στο κοινωνικό επίπεδο και σε αυτό των δικαιωμάτων, τόσο πιο εύκολα προκύπτει η σύνδεση που έχεις με την Άκρα Δεξιά. Ο λόγος του νεοφιλελευθερισμού, που γίνεται πια πολύ χυδαίος, πολύ επιθετικός, πολύ σεξιστικός, περνάει στις μορφές του κοινωνικού ρατσισμού απέναντι στις γυναίκες, στο προσφυγικό.

* Τι προβλέπετε για το μέλλον τού ασταθούς αυτή τη στιγμή Κέντρου;

Το Κέντρο δεν είναι ένα ουδέτερο πράγμα. Οδηγούμαστε αντικειμενικά σε μια ανασύνθεση της διάκρισης Αριστερά – Δεξιά. Η Δεξιά παίρνει τη μορφή του μπλοκ των νεοφιλελεύθερων δυνάμεων μαζί με την Άκρα Δεξιά. Εμείς πρέπει να απαντήσουμε με την ανασύνθεση του ευρύτερου αριστερού και προοδευτικού μετώπου.

Στο πεδίο της πολιτικής αντιπροσώπευσης, η εκτίμησή μου είναι ότι το σύνολο σχεδόν του Ποταμιού είναι βέβαιο ότι θα περάσει στον χώρο του ευρύτερου νεοφιλελεύθερου μπλοκ. Το νεοφιλελεύθερο κέντρο, που είναι ένα μεγάλο κομμάτι του πολιτικού προσωπικού του ΠΑΣΟΚ, με προεξάρχοντα τον Ευ. Βενιζέλο, θα ενταχθεί σ’ αυτό τον αστερισμό νεοφιλελευθερισμού – Ακροδεξιάς. Κάποια κεντρώα μορφώματα, τα οποία λειτουργούν ως αποϊδεολογικοποιημένο τρολάρισμα στον χώρο της πολιτικής σκηνής, θα διαλυθούν, όπως ήδη διαφαίνεται.

Το πραγματικό ερώτημα είναι αν θα υπάρξει από το υφιστάμενο ΠΑΣΟΚ μία ομάδα στελεχών η οποία θα προσπαθήσει να αντιστοιχηθεί με την τάση που έχει η μεγάλη λαϊκή πλειοψηφία της παλιάς Σοσιαλδημοκρατίας, που τείνει προς τα αριστερά. Σίγουρα υπάρχουν στο πεδίο της κοινωνίας τέτοιες δυνάμεις.

* Μπορεί να αντιστραφεί η δημοσκοπική πτώση του ΣΥΡΙΖΑ και η έντονη γκρίνια της κοινωνίας;

Εκατό τοις εκατό. Προφανώς μπορεί, και θα αντιστραφεί. Είναι σίγουρο. Οι δημοσκοπήσεις είναι ένα πεπαλαιωμένο εργαλείο γι’ αυτό και αποτυγχάνουν παγκοσμίως. Βεβαίως, είναι λάθος να λες ότι δεν υπάρχει πρόβλημα. Προφανώς υπάρχει μια μεγάλη κοινωνική και πολιτική δυσαρέσκεια που έχει να κάνει με πάρα πολλούς λόγους, αλλά αυτό είναι το 30% της διεργασίας που συμβαίνει στην κοινωνία και πιάνουν οι δημοσκοπήσεις με τα κλασικά ερωτήματα. Το υπόλοιπο 70% είναι η αναδιαμόρφωση των κοινωνικών τάξεων που συντελείται και στο επίπεδο της αντικειμενικής ταξικής θέσης και στο πώς προσλαμβάνεται υποκειμενικά στο ιδεολογικό πεδίο. Και στα δύο αυτά επίπεδα χρειάζεται μια συντεταγμένη προσπάθεια για να αντιστραφεί το κοινωνικό και πολιτικό κλίμα. Είναι σίγουρο ότι είναι απολύτως εφικτό.

* Ως κεντρικό κυβερνητικό στέλεχος, τι προσδοκάτε από το κόμμα;

Το κόμμα δεν είναι τα γραφεία και η ζύμωση ή η συζήτηση περί της κυβέρνησης. Κόμμα είναι η απελευθέρωση κοινωνικών πρωτοβουλιών, η δημιουργία κοινωνικών συμμαχιών. Το πρόγραμμά του πρέπει να είναι πολύ πιο μπροστά από την κυβέρνηση.

* Πώς σχολιάζετε τα ευρήματα της ηλεκτρονικής έρευνας του ΣΥΡΙΖΑ για τα μέλη και τους φίλους του;

Το κόμμα χρειάζεται σοβαρότατη ιδεολογική και θεωρητική δουλειά, καθώς σε πολύ μεγάλο βαθμό δεν είναι πρωτοποριακό, αλλά ενσωματώνει στο εσωτερικό του όλες τις παθογένειες και των άλλων πολιτικών κομμάτων και της κοινωνίας ευρύτερα. Δεν είναι ένας μηχανισμός που βρίσκεται πιο μπροστά. Αυτό είναι πρόβλημα και δείχνει ένα τεράστιο έλλειμμα θεωρητικής και πολιτικής λειτουργίας που ευελπιστώ πως θα αλλάξει το επόμενο διάστημα.