Το διεφθαρμένο τρίγωνο της Novartis: Γιατροί, πολιτικοί και δημοσιογράφοι

Μια εκδήλωση «αυστηρά ακατάλληλη για διεφθαρμένους» διοργάνωσε το Tvxs.gr στον κινηματογράφο «Τριανόν», όπου προβλήθηκε το αποκαλυπτικό ελβετικό ντοκιμαντέρ «Η Στρατηγική» για το σκάνδαλο Novartis. Το ντοκιμαντέρ παρουσίασε ο ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Στέλιος Κούλογλου και ακολούθησε συζήτηση με τον δικηγόρο των προστατευόμενων μαρτύρων στις ΗΠΑ, Παύλο Σαράκη, αλλά και την ερευνήτρια – δημοσιογράφο και συνδημιουργό του φιλμ, Μαρία Ροζέλι. Οι δύο πρωταγωνιστές των αποκαλύψεων για το σκάνδαλο Novartis απάντησαν στις ερωτήσεις τόσο του Στέλιου Κούλογλου, όσο και του κοινού.

Το ντοκιμαντέρ ρίχνει φως στα άδυτα της Novartis με βίντεο ντοκουμέντα στελεχών της εταιρείας, αλλά και συνεντεύξεις προστατευόμενων μαρτύρων, που κατέθεσαν στις αμερικανικές αρχές και ξετυλίγουν τις παράνομες πρακτικές που ακολουθήθηκαν. Ένα στοιχείο που φώτισε όμως η εκδήλωση του Tvxs.gr ήταν ότι πέραν του λόμπι των γιατρών και της κλίκας των πολιτικών που βρίσκονταν υπό τις «διαταγές» της φαρμακευτικής εταιρείας – κολοσσού, ήταν και τα ΜΜΕ που συνέβαλλαν στο να μείνει το τεράστιο αυτό σκάνδαλο στο σκοτάδι.

Όπως αποκάλυψε η Μαρία Ροζέλι, αν και η ελβετική τηλεόραση αγκάλιασε το ντοκιμαντέρ της, κανένα ελληνικό τηλεοπτικό κανάλι – συμπεριλαμβανομένης και της ΕΡΤ – δεν εκδήλωσε ενδιαφέρον για να το προβάλλει. Η ίδια χαρακτήρισε το γεγονός αυτό ως ένα ανησυχητικό σημάδι για την δημοκρατία και την ελευθεροτυπία στην Ελλάδα και εξέφρασε την ελπίδα ότι «ίσως τώρα να αλλάξουν γνώμη».

Ο δικηγόρος των προστατευόμενων μαρτύρων, Παύλος Σαράκης εστίασε επίσης στον ρόλο των δημοσιογράφων, σημειώνοντας πως κάποιοι όχι απλά δεν αναφέρουν τη φράση «σκάνδαλο Novartis» ή έστω «υπόθεση Novartis», αλλά αντιθέτως μιλούν για «σκευωρία Novartis». Όπως εξήγησε οι φαρμακοβιομηχανίες για να πουλήσουν τα φάρμακά τους διασπείρουν ακόμη και Fake News προκειμένου να καλλιεργήσουν τον φόβο και να καλλιεργήσουν την κοινωνική απαίτηση για την αγορά φαρμάκων. «Η σιωπή των δημοσιογράφων είναι όμως μεθοδευμένη και εξαγορασμένη», τόνισε με νόημα.

Στην εκδήλωση παρενέβη κι ο πρώην αναπληρωτής υπουργός Υγείας, Παύλος Πολάκης, ο οποίος βρισκόταν στο κοινό. Παίρνοντας τον λόγο ο κ. Πολάκης μίλησε για έλλειμμα της ελληνική δικαιοσύνης και για την ανάγκη δομικών αλλαγών σε αυτή. Έδωσε μάλιστα το παράδειγμα της Siemens που αν και είναι ένα σκάνδαλο που επωάστηκε στις αρχές της δεκαετίας του ’90 στην Ελλάδα, ασκήθηκαν διώξεις το 2006 και η εκδίκαση της υπόθεσης ξεκίνησε το 2018. Άφησε μάλιστα αιχμές για την υπόθεση του Noor 1, όπου όπως είπε χαρακτηριστικά «οι δικαστικοί παραιτούνται ο ένας μετά τον άλλο σαν τα κοτόπουλα».

Ο Παύλος Πολάκης υποστήριξε πως οι υπερτιμολογήσεις φαρμάκων κόστισαν στην Ελλάδα 32,3 δισ. ευρώ, ενώ είπε για όσους μιλούν για «σκευωρία Novartis» ότι κάνουν μια προσπάθεια αντιπερισπασμού για να συσκοτίσουν την υπόθεση. Αναφερόμενος στην πρωτοφανή απόφαση των βουλευτών της ΝΔ και του ΚΙΝΑΛ να εξαιρέσουν τόσο τον ίδιο όσο και τον Δημήτρη Τζανακόπουλο από την προανακριτική «Παπαγγελόπουλου», γεγονός που η αξιωματική αντιπολίτευση έχει καταγγείλει ως κοινοβουλευτικό πραξικόπημα, είπε ότι τα δύο κόμματα προφυλάσσουν τον Mr Novartis, Κωνσταντίνο Φρουζή. «Θέλουν να τον προστατεύσουν από τη βάσανο των ερωτήσεων», είπε για να συμπληρώσει πως «αν καταθέσει θα πρέπει να προφυλακιστεί» και πως «φοβούνται πως αν κάτσει ένα βράδυ στη φυλακή… θα τα ξεράσει όλα».

Η Μαρία Ροζέλι μίλησε για το πως ξεκίνησε μαζί με τον Μάρκο Ταλιαμπούε την έρευνα για το ελληνικό σκέλος του σκανδάλου Novartis. Αν και δουλεύουν σε δημόσιο κανάλι της ελβετικής τηλεόρασης σημείωσε ότι δεν δέχτηκε πιέσεις, αντιθέτως οι προϊστάμενοί της, πίστεψαν στην έρευνα τους και έτσι έδωσαν το πράσινο φως το καλοκαίρι του 2018 για να ξεκινήσουν τα γυρίσματα. «Ήταν μια μοναδική εμπειρία. Δεν μπορούσα να φανταστώ πως εξελισσόταν ή έρευνα», είπε.

Ο δικηγόρος των προστατευόμενων μαρτύρων, Παύλος Σαράκης είπε από την πλευρά του ότι ήταν αποφασισμένος να αρνηθεί να συμμετάσχει στο ντοκιμαντέρ τόσο ο ίδιος όσο και οι μάρτυρες, όταν όμως είδε την έρευνα που είχε κάνει η Μαρία Ροζέλι για την ιταλική μαφία, κατάλαβε ότι είναι μία δημοσιογράφος που δεν διστάζει να τα βάλει με καρχαρίες και δεν θα δίσταζε να τα βάλει και με τη μαφία του φαρμάκου.

Η Μαρία Ροζέλι περιέγραψε ότι χρειάστηκαν πολλές συναντήσεις μέχρι οι προστατευόμενοι μάρτυρες να αρχίσουν να εμπιστεύονται την ίδια και τον συνάδελφό της Μάρκο Ταλιαμπούε. Τους συνάντησαν τόσο στην Ελλάδα, όσο και στις ΗΠΑ. «Στην αρχή φοβόντουσαν ότι θα αναγνωρίσουμε ακόμα και τη φωνή τους και μίλαγαν μόνο ελληνικά», σημείωσε και τόνισε πως καταλάβαινε τον φόβο των ανθρώπων αυτών, από το γεγονός ότι μέσα στην καρδιά του καλοκαιριού φορούσαν τα ράσα και τις μάσκες, ώστε να μην υπάρχει περίπτωση να τους ταυτοποιήσει κανείς. «Κάποια στιγμή θα ήθελα να δω το πρόσωπο τους και να τους μιλήσω ως άνθρωπος σε άνθρωπο. Ελπίζω να είναι ασφαλείς», συμπλήρωσε.

Από την άλλη πλευρά, η Novartis δεν δέχτηκε να τους πει κουβέντα. «Θέλαμε να συμμετάσχει και η Novartis στην έρευνα μας. Ζητήσαμε πολλές φορές να κάνουμε μια συνέντευξη μαζί τους αλλά πάντα η απάντηση ήταν αρνητική». Ωστόσο, όπως τόνισε, οι άνθρωποι της εταιρείας παρακολουθούσαν κάθε τους βήμα. Οι δύο δημοσιογράφοι, στήθηκαν μάλιστα έξω από το ελληνικό παράρτημα για να προσεγγίσουν εργαζόμενους και να μιλήσουν μαζί τους, αλλά η συνήθης απάντησή τους ήταν ότι… «δεν ήξεραν αγγλικά». Μάλιστα η Μαρία Ροζέλι και ο Μάρκο Ταλιαμπούε έλαβαν την επομένη μέρα ένα mail από την Novartis στη Βασιλεία που τους ενημέρωνε ότι ξέρουν ότι βρίσκονται στην Ελλάδα και ότι δεν επιτρέπεται στους υπαλλήλους να τους μιλήσουν.

Όσον αφορά το κίνητρό τους για να ασχοληθούν με το σκάνδαλο Novartis, είπε πως «θέλαμε να αναζητήσουμε την αλήθεια και να δούμε τι κρύβεται πίσω από όλα αυτό το πολιτικό σκηνικό» και υπογράμμισε ότι στο ντοκιμαντέρ «Η Στρατηγική» παρουσιάζονται μόνο στοιχεία για τα οποία υπάρχουν αποδείξεις.

Ο Παύλος Σαράκης, από την πλευρά του σημείωσε ότι η έρευνα της ελβετικής τηλεόρασης αποτυπώνει τους πραγματικούς πρωταγωνιστές της διαφθοράς αλλά και αυτούς κατά της διαφθοράς. Μιλώντας για την καρδιά του σκανδάλου Novartis είπε ότι το πρώτο σημαντικό σκέλος είναι αυτό της υπερ-συνταγογράφησης. Δηλαδή ότι γιατροί χρηματίστηκαν για να συνταγογραφούν ακόμη και σε υγιείς ανθρώπους φάρμακα με παρενέργειες, θέτοντάς τους σε κίνδυνο. Έκανε επίσης αναφορά για γιατρούς με χορηγούς τις φαρμακοβιομηχανίες. Το δεύτερο σκέλος είναι αυτό της εισαγωγής του φαρμάκου στην αγορά και της τιμολόγησής του. Υπενθυμίζεται ότι αν και υπήρχε συμφωνία με την Τρόικα για τη μη εισαγωγή νέων φαρμάκων στις ελληνικές λίστες, το 2009 κι ενώ η χώρα βυθιζόταν στην κρίση η Novartis κατάφερε να εισαγάγει στο ελληνικό φαρμακευτικό σύστημα 10 νέα προϊόντα της, πράγμα που ήταν και ο σκοπός της. Ο Πάνος Σαράκης υπενθύμισε ότι η Ελλάδα είναι δείκτης αναφοράς τιμών για τα φαρμακευτικά σκευάσματα σε άλλες 30 χώρες κι έτσι η αύξηση ενός και μόνο λεπτού στην τιμή ενός φαρμάκου στην ελληνική αγορά, μπορεί να επιφέρει κέρδη εκατομμυρίων σε μια φαρμακευτική εταιρεία. «Εκεί λοιπόν έχουμε να κάνουμε με κυβερνητικούς αξιωματούχους», σημείωσε ο νομικός και συνέχισε λέγοντας τα εξής: «Ποιος υπογράφει την τιμή του φαρμάκου; Ο πολιτικός! Και στην Ελλάδα οι πολιτικοί μπορεί να δηλώνουν “άγιοι” ή “παρθένες”,  αλλά οι εκθέσεις του ΟΑΣΑ δείχνουν ότι υπάρχει μεγάλη διαφθορά. Το ότι δεν αποκαλύπτεται είναι ευθύνη όλων μας».

Σε ερώτηση του ευρωβουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ Στέλιου Κούλογλου για το αν φοβούνται που έχουν εμπλακεί στην αποκάλυψη του σκανδάλου Novartis, η Μαρία Ροζέλι ειπε ότι έχει μεγάλη εμπιστοσύνη στη δικαιοσύνη. «Φοβόμαστε! Φοβόμαστε όλους αυτούς, οι οποίοι αισθάνονται ισχυροί λόγω της οικονομικής τους δύναμης», είπε, από την πλευρά του ο δικηγόρος των προστατευόμενων μαρτύρων και τόνισε ότι η διαπλοκή έχει πολύ στενούς δεσμούς και λειτουργεί στη βάση της αλληλεγγύης. «Έχουμε συμβουλεύσει τους προστατευόμενους μάρτυρες να μην εμπιστεύονται κανέναν», είπε κι αποκάλυψε ότι τον προσεγγίζουν άνθρωποι που με «αγάπη» τον συμβουλεύουν «να προσέχει», υπενθυμίζοντας του ότι… «έχει παιδιά».

Ο κ. Σαράκης αποκάλυψε επίσης ότι κάποια στιγμή συνάντησε έναν εμπλεκόμενο που βρίσκεται στην κορυφή του σκανδάλου της Novartis, που είναι «ερωτευμένος» με τα χρήματα και του συνέστησε να συνεργαστεί με τις αρχές, κάτι που ούτως ή άλλως θα του απέδιδε πολλά νόμιμα χρήματα. Εκείνος όμως του απάντησε πως «τα βρόμικα χρήματα μυρίζουν ομορφότερα». Αυτοί οι άνθρωποι είναι ικανοί για όλα και πρώτα από όλα για τη δολοφονία χαρακτήρων, είπε και τόνισε πως κανείς στην Ελλάδα δεν έχει το θάρρος να αποκαλύψει αυτή την κατάσταση. Ωστόσο σημείωσε ότι τώρα που ο κόσμος αρχίζει να μαθαίνει και τον προτρέπει να συνεχίσει την έρευνα, έχει πάψει να φοβάται. «Αυτό το μήνυμα στέλνουμε στους πληροφοριοδότες. Μη φοβάστε!», είπε.

Ο Στέλιος Κούλογλου, που έχει θέσει το ζήτημα των whistleblowers σε ευρωπαϊκό επίπεδο και έχει θεσπίσει μάλιστα και ετήσιο βραβείο για αυτούς, σημείωσε ότι τόσο η Ελλάδα όσο και η Ευρώπη είναι εχθρικές σε όσους τολμούν να αποκαλύψουν την αλήθεια προς χάριν του δημοσίου συμφέροντος και πρέπει να συνεχιστεί ο αγώνας για την προστασία τους.

Στην πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση, τέθηκε εκτενώς το ζήτημα της δολοφονίας χαρακτήρων των προστατευόμενων μαρτύρων. Ο Παύλος Σαράκης απάντησε στις κατηγορίες που διατυπώνονται από κυβερνητικά χείλη και υποστηρίζουν ότι οι προστατευόμενοι μάρτυρες κατασκεύασαν τις μαρτυρείς τους για να λάβουν την αποζημίωση που προβλέπεται από τον νόμο. Όπως ξεκαθάρισε τα χρήματα που χρειάζονται για να προχωρήσει η έρευνα τα βάζουν «από την τσέπη τους» και τα χρήματα που προβλέπονται ως αποζημίωση, σκοπεύουν στο να μπορέσουν να αλλάξουν οι άνθρωποι αυτοί την ταυτότητά τους και να καταφέρουν να συνεχίσουν τη ζωή τους. Είπε ότι το κίνητρο των προστατευόμενων μαρτύρων – πελατών του είναι ηθικό. Όπως σημείωσε αυτοί οι άνθρωποι δέχονταν τρομοκρατία από την εταιρεία κολοσσό, επειδή όμως δεν είναι μόνοι τους σε αυτή τη ζωή, ένιωσαν χρέος τους να μιλήσουν και να αγωνιστούν κατά της διαφθοράς.

Ξεκαθάρισε επίσης ότι οι προστατευόμενοι μάρτυρες που συμμετείχαν στην αμερικανική έρευνα δεν είναι οι ίδιοι με αυτούς που συμμετέχουν στην ελληνική. «Θέλουμε να κρατήσουμε αποστάσεις από τους μάρτυρες της ελληνικής έρευνας, αλλά ηθικά είμαστε στο πλευρό τους και στηρίζουμε την ανωνυμία τους», είπε ο δικηγόρος και καταφέρθηκε εναντίον όλων εκείνων που απειλούν ότι θα τους «βγάλουν τις κουκούλες» και θα τους καταστρέψουν. «Πρόκειται για μια μάχη άνιση σε μια αρένα. Αυτό δεν είναι ισονομία, ούτε δικαιοσύνη», τόνισε. «Θέλουμε να τιμωρηθούν όχι μόνο αυτοί που εμπνεύστηκαν και σχεδιάσαν την διαφθορά αλλά και αυτοί που την εκτέλεσαν», υπογράμμισε. «Δηλαδή και η Novartis αλλά και αυτοί που της άνοιξαν τις πόρτες στην Ελλάδα», ξεκαθάρισε.

Είπε επίσης ότι περιμένουν να νικήσουν τη νομική μάχη που διεξάγεται στις ΗΠΑ και έκανε γνωστό ότι ήδη βάσει της αμερικανικής έρευνας, όσοι συμμετείχαν στην δόμηση της στρατηγικής της Novartis έχουν απομακρυνθεί από τα πόστα τους, ενώ η ίδια η εταιρεία θα κληθεί να… το πληρώσει ακριβά. «Πέραν όλων των άλλων, θέλουμε να στείλουμε ένα μήνυμα ότι η Ελλάδα δεν είναι ξέφραγο αμπέλι», κατέληξε ο Πάνος Σαράκης. Και προειδοποίησε: «Έχουμε χαρτογραφήσει όλα τα πρόσωπα που συμμετέχουν στο λόμπι του φαρμάκου. Αυτό που βλέπουμε είναι ότι πρόσωπα που συμμετέχουν σε αυτή τη μαφία καταλαμβάνουν και τώρα ευαίσθητα πόστα. Τους λέω πως πρέπει να είναι πολύ προσεκτικοί στις επιλογές τους, γιατί πλέον δεν υπάρχει δικαιολογία ότι δεν ξέρανε».

Στη Θεσσαλονίκη την Παρασκευή το ντοκιμαντέρ

Το ντοκιμαντέρ «Η Στρατηγική» θα προβληθεί αύριο, Παρασκευή 8 Νοεμβρίου, στη Θεσσαλονίκη. Η εκδήλωση διοργανώνεται από την Οργάνωση Μελών ΣΥΡΙΖΑ Θερμαϊκού. Θα ακολουθήσει συζήτηση με το Στέλιο Κούλογλου και τη βουλευτή Β’ Θεσσαλονίκης, Δώρα Αυγέρη. Η εκδήλωση γίνεται στις 19.00 στο ξενοδοχείο SANTA (περιοχή Ν. Επιβατών).