Το δικαίωμα στον αυτοσεβασμό

Στην σημερινή απαιτητική και ανταγωνιστική αγορά εργασίας οι εργοδότες έχουν ολοένα πιο υψηλές απαιτήσεις από κάθε επόμενη γενιά εργαζομένων. Και οι εργαζόμενοι καλούνται να επιμορφώνονται συνεχώς προκειμένου να ανταποκριθούν.

Του Αντώνη Ελευθεριάδη*

Δυστυχώς, πολλοί μαθητές δεν έχουν την δυνατότητα να αναπτύξουν δεξιότητες που θα χρειαστούν στο νέο επιχειρηματικό περιβάλλον. Λιγότερο από το 5% των νέων ανθρώπων στην Ευρώπη συμμετέχουν σε επιχειρηματική εκπαίδευση στο σχολείο.

Η πρώιμη επιχειρηματική εκπαίδευση έχει αποδειχθεί ότι αυξάνει τις πιθανότητες κατά 4-5 φορές  κάποιος να ανοίξει δικιά του επιχείρηση.  Είναι πιθανότερο να βρει δουλειά και μάλλον υψηλά αμειβόμενη. Οι συμμετέχοντες αποκτούν υψηλότερη αυτοπεποίθηση και κάνουν πιο πετυχημένες επιλογές για ανώτατη εκπαίδευση.

Η Deloitte προβλέπει ότι το 47% των σημερινών θέσεων εργασίας θα χαθεί σε 10 χρόνια. Σε μια εποχή που οι έρευνες προβλέπουν ότι κάθε νέος εργαζόμενος θα αλλάξει 15-20 δουλειές κατ’ ελάχιστον στον εργασιακό του βίο, τα κράτη ετοιμάζονται δομώντας διάφορα προγράμματα εκπαίδευσης και στήριξης που θα βοηθούν τον εργαζόμενο στην επικείμενη μετάβαση.

Εξάλλου στον σύγχρονο καπιταλιστικό κόσμο ορίζουμε τον εαυτό μας κυρίαρχα από την εργασία μας και από  το τι μας αποφέρει. Η έλλειψη εργασίας ξεκινάει σαν μια γρίπη και όσο μεγαλύτερο χρονικό διάστημα παραμένει καταλήγει σαν καρκίνωμα στην ψυχή αυτού που την υφίσταται. Όπως κάθε εσωτερικό πρόβλημα είναι δυσδιάκριτο στους άλλους και επιφέρει συνήθως έναν εκνευριστικό επιφανειακό οίκτο.

Στην Ελλάδα μετά την δεκαετή κρίση οι εργασιακές συνθήκες δεν είναι πια ίδιες. Οι εργοδότες θεωρούν όχι δικαίωμα την εργασία αλλά προνόμιο και έτσι φέρονται στους εργαζομένους. Οι γυναίκες πάντα είναι τα πιο εύκολα θύματα αυτής της αντίληψης, καθώς η τεκνοποίηση και το μεγάλωμα των παιδιών θεωρείται μειονέκτημα. Η ηλικία αποτελεί επίσης ζήτημα. Η έλλειψη εμπειρίας επίσης. Το να διεκδικείς αξιοπρεπή μισθό είναιπρόβλημα. Η τήρηση του ωραρίου αγγίζει τα όρια του παραλόγου.  Τα ένσημα θεωρούνται είδος πολυτέλειας.

Η έλλειψη εμπειρίας σε οδηγεί στο να δεχτείς μια δουλειά χαμηλόμισθη, χωρίς προοπτικές με την ελπίδα να αποκτήσεις βιογραφικό για μια λίγο καλύτερη, ώστε κάποια στιγμή να μην σε βοηθούν οικονομικά οι γονείς σου.  Αν είσαι μεγάλος σε ηλικία θα δεχτείς μια κακοπληρωμένη δουλειά για να συμπληρώσεις κάποια στιγμή τα ένσημα σου. Αν είσαι γυναίκα ή θα επιλέξεις να κρύβεις την επιθυμία σου να τεκνοποιήσεις ή θα δέχεσαι ωράρια που δεν θα σου επιτρέπουν να μεγαλώνεις τα παιδιά σου εσύ η ίδια.  Οι άδειες μητρότητας είναι συνήθως αιτία απόλυσης. Ορισμένες φορές και οι αναρρωτικές άδειες…

Η κρίση δημιούργησε την πεποίθηση ότι  το υψηλό επίπεδο ανεργίας είναι μέρος της κανονικότητας. Ξεχνάμε πλέον την αγωνία που ζει η οικογένεια ενός ανέργου. Ίσως είναι βολικό, γιατί θέλουμε να αφήσουμε την κρίση πίσω μας, σαν κάτι μη γενόμενο. Όμως ο άνεργος νιώθει ότι πνίγεται, φωνάζει για βοήθεια και κανείς δεν τον ακούει.

Μετά από 4 χρόνια αύξησης της απασχόλησης, από τον Σεπτέμβριο καταγράφεται άνοδος της ανεργίας σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του υπουργείου Εργασίας. Η κυβέρνηση βασίζεται για την σωτηρία  στην αναπτυξιακή έκρηξη που δεν έρχεται και ήταν ικανοποιημένη από τις εποχικές θέσεις που παράγει ο τουρισμός. Ο στόχος για νέες ποιοτικές θέσεις εργασίας με αυξημένους μισθούς που είχε προτεραιότητα η προηγούμενη κυβέρνηση εγκαταλείφθηκε. Η έμφαση στην καινοτομία και η ανάσχεση του brain drain αφέθηκαν στην τύχη τους και επενδύουμε ξανά και λανθασμένα στην οικοδομή που επίσης προσφέρει πρόσκαιρη δουλειά.

Οι αξιοπρεπείς θέσεις εργασίας είναι  σαν ένα καλά φυλαγμένο μυστικό που διακινείται από στόμα σε στόμα. Μετά από ένα χρονικό διάστημα οι λύσεις που προβάλλουν είναι είτε το εξωτερικό, είτε  ή αποδοχή μιας θέσης στην οποία ο πρώην άνεργος  θα ασφυκτιεί.

Επί ΣΥΡΙΖΑ βήματα προς την αξιοπρεπή εργασία έγιναν. Όχι όσα θα έπρεπε, ειδικά όσον αφορά τις εργαζόμενες μητέρες, αλλά έγιναν. Τώρα κάθε κίνηση της νέας διακυβέρνησης είτε από άποψη νομοθέτησης,  τήρησης των υφιστάμενων κανόνων ή δημιουργίας κλίματος είναι βήμα προς την  λάθος κατεύθυνση. Οι συλλογικές συμβάσεις βάλλονται.  Ο ΟΜΕΔ απαξιώνεται. Οι επιχειρήσεις που έχουν βοηθηθεί από το δημόσιο όσο καμία άλλη, οι τράπεζες, ξεκινούν απολύσεις (βλ. ΠΕΙΡΑΙΩΣ).  Όλα γίνονται στην λογική διαμόρφωσης «υγιούς» αναπτυξιακού κλίματος και ανταγωνιστικότητας.  Το όραμα του Μητσοτάκη είναι να ενισχύσει τους ολιγάρχες σε βάρος των εργαζομένων. Το όραμα του κ. Μητσοτάκη για μια κοινωνία των άκρων  είναι ένα έργο δοκιμασμένο και αποτυπώνεται στα παρηκμασμένα Βαλκάνια που ερημοποιούνται από τους νέους ανθρώπους. Υπολογίζεται πως όλα τα Βαλκάνια χάνουν κάθε χρόνο περίπου ένα εκατομμύριο κατοίκους τους. Από αυτούς πάνω από μισό εκατομμύριο μεταναστεύει κάθε χρόνο προς τη Δύση. Οι υπόλοιπες απώλειες οφείλονται στην καθαρή υπεροχή των θανάτων επί των γεννήσεων.

Τα δυο προβλήματα απαντώνται με την ίδια λύση, αξιοπρεπής εργασία με προστασία για τις εργαζόμενες μητέρες. Σε μια κοινωνία που δεν σε σέβεται, η μόνη λύση είναι η φυγή. Ζούμε μια εποχή που οι άνθρωποι διατηρούν υψηλά τον αυτοσεβασμό τους.

Αν και από ότι φαίνεται η μοναδική σπουδή του κ. Μητσοτάκη είναι να μεγαλώσει τις κοινότητες των αποδήμων…

*Ο Αντώνης Ελευθεριάδης είναι τραπεζικό στέλεχος,  πιστοποιημένος στην παροχή επενδυτικών συμβουλών