Το πολιτικό αυτομαστίγωμα δεν εξαγνίζει

Όσο υποκειμενικοποιείται μια κατάσταση, τόσο οι αρχές ελαστικοποιούνται. Οι άνθρωποι έχουν μια τάση να είναι αυστηροί ως προς τους άλλους και παραβατικοί όταν αφορά τον εαυτό τους.

Του Αντώνη Ελευθεριάδη*

Επίσης μια άλλη γενικευμένη συνήθεια είναι να κατηγοριοποιούνται καταστάσεις ώστε να χαρακτηρίζονται πιο εύκολα. Οι ξένοι υφίστανται ρατσισμό, οι γυναίκες σεξισμό, οι αριστεροί καταπίεση. Η πραγματικότητα δείχνει ότι πολλές μάνες είναι βασική γενεσιουργός αιτία σεξισμού, πολλοί ξένοι είναι ρατσιστές και πολλοί δημοκράτες δεν αντέχουν την κριτική.

Δεν μπορούμε να δεχτούμε ότι a priori υπάρχουν άνθρωποι που έχουν δίκιο. Η κριτική είναι η αναγκαία προϋπόθεση επαναξιολόγησης.

Η δημοκρατία δεν είναι μια συνθήκη που μας συμφέρει, αλλά που την υπερασπιζόμαστε με θυσίες. Δεν είναι δυνατόν να επικαλούμαστε την ελεύθερη έκφραση όταν ασκούμε  κριτική στον πρόεδρο, αλλά να μην την δεχόμαστε από δημοσιογράφο. Τα συλλογικά όργανα δεν προορίζονται μόνο για την λήψη αποφάσεων αλλά και την ανάληψη ευθυνών. Στις συλλογικότητες δεν είναι υπόλογος μόνο ο επικεφαλής, αλλά το σύνολο της ηγεσίας με ανάλογες ευθύνες. Και συγκεκριμένες επίσης. Δεν υπάρχει κενό ευθύνης για την εξέλιξη και την αποτυχία κοινωνικής αντιστοίχισης ενός κόμματος. Για την αποτυχία σε αυτοδιοικητικές εκλογές. Για την ανυπαρξία στο εργατικό και φοιτητικό κίνημα. Για όσα μέλη νιώθουν αποξενωμένα παρά την δεκαετή τους πορεία στον χώρο. Για όσα νέα μόλις ήρθαν και θέλουν αμέσως να φύγουν.

Σε μια κρίσιμη περίοδο που η κοινωνία αναζητεί στηρίγματα απέναντι στην άδικη διαχείριση της επικείμενης ύφεσης, ο ΣΥΡΙΖΑ επιλέγει την ομφαλοσκόπηση. Ο κόσμος βρίσκεται στο Προκρούστειο κρεβάτι με εργασιακά μέτρα που τον κονταίνουν συνεχώς και υγειονομικές κατευθύνσεις που τον τεντώνουν κατά το δοκούν. Αν εξαιρέσει κανείς τον Τσίπρα και μια χούφτα ανθρώπους, ο ΣΥΡΙΖΑ δείχνει μεγαλύτερο ενδιαφέρον για τις κομματικές διεργασίες και την εσωκομματική αναδιανομή δύναμης, παρά για την πολιτική ουσία.

Η εσωκομματική δημοκρατία προφανώς είναι μια αδιαμφισβήτητη αρχή και κινητήριος δύναμη που αποτελεί κομμάτι του DNA σε έναν αριστερό χώρο. Δεν υπάρχει το παπικό αλάθητο. Ειδικά όταν επίκειται μετεξέλιξη του χώρου, η ειλικρινής συζήτηση είναι απαραίτητη. Χρειάζεται όμως πολιτικούς άξονες και κυρίως πολιτική συνέπεια. Οι δημόσιες πολιτικές διαφωνίες δεν πρέπει να  συνοδεύονται από την κομματική υπονόμευση. Δεν πρέπει να πυροβολούνται τα φίλια μέσα και ισοπεδωτικά οι δημοσιογράφοι και ας διαφωνούμε. Δεν πρέπει να απαξιώνεται η άλλη πλευρά με την μη ισάξια συμμετοχή της στον εσωκομματικό διάλογο. Δεν χρειάζεται να ευνοούνται σέχτες και σεχταριστικά μέσα,μόνο επειδή μας στηρίζουν. Ούτε να υιοθετούμε ακραίες φωνές και απόψεις για χάρη εντυπωσιοθηρίας.

Αντίθετα χρειάζεται να επιζητούμε νέες ιδέες, όχι μόνο τις αρεστές και τις εσωκομματικά συμφέρουσες. Να τολμούμε στην χρήση νέων εργαλείων με σκοπό την δημοκρατική εμβάθυνση. Χρειαζόμαστε αμεσοδημοκρατική κατεύθυνση, διαδικτυακά εργαλεία αλλά και μια πιο ευέλικτη δομή. Δεν πρέπει να παράγουμε γραφειοκρατίες και για αυτό τα όργανα μας πρέπει να έχουν κοινωνική αντιστοίχηση. Δεν πρέπει να επιδιώκουμε μια ανεδαφική ιδεολογική αγνότητα κατασκευασμένη για λίγους «εκλεκτούς», χωρίς ιδιαίτερα όμως πολιτικά προτάγματα.

Ο διαδικτυακός πολιτικός διάλογος δεν είναι κάτι νέο πλέον, οπότε η απόρριψη του είναι σαν να επιπλήττουμε την πραγματικότητα. Δεν αρκούμαστε στο να είμαστε κατ’ όνομα αριστεροί, κατ’ ουσία όμως φοβικοί και συντηρητικοί σε κάθε τι νέο. Αυτό που μας κινητοποιεί πάνω από όλα είναι οι κοινωνικές ανάγκες. Στην στιγμή αδυναμίας της κοινωνίας και έντονων ρηγμάτων στο σχέδιο Μητσοτάκη δεν επιλέγουμε να δημιουργήσουμε την ευκαιρία για να απαντήσουμε ευθέως στον πρόεδρο. Δεν πυροβολούμε τα πόδια μας επειδή σε μια αυτοκτονική ονειροπόληση νιώθουμε ότι μας συμφέρει. Μάλλον θα καταλήξουμε ανάπηροι….

ΥΓ. Ο αυτοβασανισμός από την άποψη της ψυχολογίας συνδέεται με την ατομική απενοχοποίηση και την αποφόρτιση του ατόμου από τα ενοχικά συμπλέγματα που προκαλεί η σχέση του με το περιβάλλον.

*Ο Αντώνης Ελευθεριάδης είναι τραπεζικό στέλεχος, πιστοποιημένος στην παροχή επενδυτικών συμβουλών.