Το Υπουργείο Παιδείας ενάντια στους αποφοίτους ΕΠΑΛ στη Μακεδονία

Η απόφαση του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων να αναστείλει τη λειτουργία των διετών προγραμμάτων σπουδών στα πανεπιστήμια συνιστά μια ευθεία βολή κατά της ανάπτυξης στην Μακεδονία και μια κίνηση υπονόμευσης του επαγγελματικού μέλλοντος των αποφοίτων Επαγγελματικών Λυκείων (ΕΠΑΛ) στον βορειοελλαδικό χώρο.

Του Γιώργου Αγγελόπουλου*

Μέχρι στιγμής, είχαν ιδρυθεί με αποφάσεις των Συγκλήτων του Διεθνούς Πανεπιστημίου, του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας και του Πανεπιστημίου Μακεδονίας 26 διετή προγράμματα σπουδών που θα λειτουργούσαν στην Θεσσαλονίκη, στην Σίνδο, στις Σέρρες, στην Καβάλα, στην Κοζάνη, στην Φλώρινα, στην Καστοριά κ.α. Είχαν εξασφαλίσει την αναγκαία χρηματοδότηση από το Υπουργείο με 60.000 ευρώ ανά πρόγραμμα σπουδών και είχαν διευθετηθεί θεσμικά οι προβλέψεις λειτουργίας τους.

Τα προγράμματα αυτά απευθύνονταν σε απόφοιτους των ΕΠΑΛ στα πλαίσια αναβάθμισης της Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης και παρέχουν διπλώματα επιπέδου 5 του Εθνικού και Ευρωπαϊκού Πλαισίου Προσόντων (γνωστό ως «επίπεδο ΙΕΚ»). Η φοίτηση θα ήταν δωρεάν και οι απόφοιτοι των ΕΠΑΛ θα εισάγονταν με βάση το βαθμό του απολυτηρίου ή το βαθμό του πτυχίου ειδικότητας τους. Το κάθε πρόγραμμα σχεδιάστηκε να περιλαμβάνει θεωρητική και εργαστηριακή εκπαίδευση και πρακτική άσκηση. Με προεδρικό διάταγμα θα καθορίζονταν τα επαγγελματικά δικαιώματα που αντιστοιχούν στους τίτλους που θα απονέμονταν από τα διετή προγράμματα.

Τα εν λόγω προγράμματα συνιστούν μια διεθνώς κατοχυρωμένη πρακτική που εφαρμόζεται σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, στο πλαίσιο του οποίου ενισχύεται η συνεργασία της επιστημονικής κοινότητας με την τοπική αυτοδιοίκηση, τους παραγωγικούς φορείς και τους κοινωνικούς εταίρους.

Υπενθυμίζουμε ότι στην Ελλάδα, το ποσοστό των νέων 15 -24 ετών που δεν εργάζεται και δεν βρίσκεται σε πρόγραμμα εκπαίδευσης ή κατάρτισης αγγίζει το 15,3%. Το ποσοστό αυτό είναι πιο αυξημένο ειδικά στη δυτική Μακεδονία. Η κατάσταση οδηγεί νέους οικογενειών με χαμηλά εισοδήματα και χωρίς πανεπιστημιακές σπουδές στην ανεργία, κυρίως νέες γυναίκες.

Η λειτουργία των διετών προγραμμάτων σπουδών αποτελούσε μια ιδανική λύση για όλους αυτούς που δεν θα είχαν τη δυνατότητα ή δεν θα ήθελαν να εισαχθούν στα τυπικά πανεπιστημιακά προγράμματα σπουδών. Μια λύση που, συνδυαστικά με την λειτουργία των δημοσίων ΙΕΚ και του προγράμματος «Μαθητεία» των ΕΠΑΛ, έδινε μεστές και στέρεες επαγγελματικές προοπτικές.

Επισημαίνουμε ότι τα Πανεπιστήμια είχαν επιλέξει ειδικεύσεις που βασίζονταν στις ανάγκες των τοπικών οικονομιών, που αναφέρονταν στην υπάρχουσα ακαδημαϊκή υποδομή (προσωπικό, εργαστήρια, κλπ.) και εστίαζαν σε αναδυόμενους κλάδους χαρακτηριζόμενους από υψηλή εξειδίκευση.

Συγκεκριμένα, τα διετή προγράμματα που το Υπουργείο Παιδείας ανέστειλε την λειτουργία τους στην Μακεδονία είναι τα εξής: «Ανάπτυξη και βελτίωση διοικητικών δεξιοτήτων στην εξυπηρέτηση πολιτών», «Τεχνικός Ρομποτικών Εφαρμογών και Αυτοματισμών», «Αργυροχρυσοχοΐα», «Ηλεκτρονικό Επιχειρείν και Ψηφιακό Μάρκετινγκ», «Στέλεχος Λογιστηρίου», «Τεχνικός Σταθμών Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας, Ανανεώσιμων Πηγών και Δικτύων», «Τεχνικός Εφαρμογών Πληροφορικής», «Φροντιστής Υγείας και Κοινωνικής Πρόνοιας» «Τεχνικός αμπελουργίας – οινολογίας», «Ερμηνεία και Εκτέλεση Ελληνικής Παραδοσιακής Μουσικής: Φωνητική Μουσική», «Ερμηνεία και Εκτέλεση Ελληνικής Παραδοσιακής Μουσικής: Οργανική Μουσική», «Εγκαταστάσεων Φυσικού Αερίου», «Τεχνικών συστημάτων πλοίων», «Ειδικός Τουριστικών και Ξενοδοχειακών Επιχειρήσεων», «Συντήρηση Αρχαιολογικών Ευρημάτων & Έργων Τέχνης», «Ξεναγός και Τουριστικός Συνοδός», «Τεχνικός Ηλεκτρονικού Εξοπλισμού και Εγκαταστάσεων Ασφάλειας», «Επαγγελματική Κατάρτιση Στελεχών Επίγειας Εξυπηρέτησης Αεροδρομίων – Ταξιδιωτικών Οργανισμών», «Ποδολογίας», «Ειδικός Λουτροθεραπείας – Στέλεχος Κέντρων Αναζωογόνησης και Ευεξίας», «Τεχνικός Παραγωγής Τροφίμων», «Βοηθός Νοσηλευτή Νευρολογικής και Γεροντολογικής Φροντίδας», «Ειδικός Φοροτέχνης – Λογιστής», «Διαχείριση Αγροδιατροφικής Εφοδιαστικής Αλυσίδας», «Μηχανοτρονική», «Τεχνικός Διαχείρισης Αρδευτικών Δικτύων».

Η απόφαση του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων για την αναστολή της λειτουργίας των Διετών Προγραμμάτων Επαγγελματικής Εκπαίδευσης εντός των Πανεπιστημίων φανερώνει την ταξική πολιτική της Νέας Δημοκρατίας για την εκπαίδευση. H απόφαση αναστολής στερεί σε εκατοντάδες αποφοίτους ΕΠΑΛ στην Μακεδονία τη δυνατότητα της δωρεάν φοίτησης σε σύγχρονες ειδικότητες και γνωστικά αντικείμενα σπουδών. Στερεί από τα Πανεπιστήμια μια κρίσιμη και απολύτως εξασφαλισμένη χρηματοδότηση. Ακυρώνει δεκάδες θέσεις εργασίας του διδακτικού προσωπικού που θα στελέχωνε, υπό την εποπτεία των μελών ΔΕΠ, τα εν λόγω προγράμματα. Περιορίζει την ενίσχυση της επαγγελματικής εκπαίδευσης και την σύνδεσή της με τις τοπικές οικονομίες. Συνιστά τροχοπέδη στην αναπτυξιακή πορεία της Μακεδονίας για την οποία υποτίθεται ότι κόπτεται η κυβέρνηση. Η ιστορία φαίνεται, δυστυχώς, να επαναλαμβάνεται.

Μόλις λίγα χρόνια πριν ο τότε Υπουργός Παιδείας της ΝΔ κατήργησε συγκεκριμένες ειδικότητες από ΕΠΑΛ και Δημόσια ΙΕΚ, απολύοντας παράλληλα 2.500 εκπαιδευτικούς. Ήταν ο ίδιος Υπουργός που συμμετείχε στα εγκαίνια ιδιωτικού ΙΕΚ και επιχειρηματικού ομίλου εκπαίδευσης που πρόσφερε, με αδρά δίδακτρα, τις καταργημένες ειδικότητες. Η κατάργησή των διετών προγραμμάτων σπουδών δεν μπορεί με κανέναν τρόπο να αιτιολογηθεί. Οι όποιες αιτιάσεις ακούστηκαν ως δικαιολογίες τις προηγούμενες μέρες είναι το πρελούδιο των εγγραφών στα ιδιωτικά ΙΕΚ που θα εκπαιδεύουν τους, κατά τα λεχθέντα από τον Πρωθυπουργό, «ψυκτικούς από το Περιστέρι»…

*Ο Γιώργος Αγγγελόπουλος είναι επίκουρος καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του ΑΠΘ