Ξάνθη: Άνοιξη στα Στενά του Νέστου

Το θερμόμετρο δείχνει 15 βαθμούς. Ο ήλιος ξεπροβάλει δειλά μέσα από μαύρα σύννεφα, που λίγες ώρες νωρίτερα είχαν φέρει μπόρες και καταιγίδες. Οι εξορμήσεις του Σαββατοκύριακου αποτελούν ιδανική ευκαιρία για περιπλάνηση στη φύση. Παρά τον αρχικό δισταγμό για το αν οι καιρικές συνθήκες το επιτρέπουν, επικρατεί η εσωτερική παρόρμηση για σωματική και ψυχική αναζωογόνηση μέσα στο φυσικό περιβάλλον.

Μπαίνοντας στο αυτοκίνητο η διαδρομή χαράζεται ανατολικά. Μετά την παλιά γέφυρα του Νέστου, στα γεωγραφικά και διοικητικά όρια της Καβάλας με την Ξάνθη στρίβεις αριστερά, στους Τοξότες. Εκεί, ξεκινάει μια εντυπωσιακή διαδρομή δίπλα στο υγρό στοιχείο, δίπλα στο Νέστο. Η φύση σε υποδέχεται γεμάτη εκπλήξεις. Σκέφτεσαι: «η Άνοιξη έρχεται πάντα νωρίτερα στα Στενά του Νέστου».

Το αποκαλύπτουν οι εικόνες, οι μυρωδιές, ο ήλιος που πλέον απέκτησε κυρίαρχη θέση στον ουρανό, φωτίζοντας μοναδικά το φυσικό μεγαλείο των Στενών. Ο Νέστος αποκαλύπτεται μπροστά στον επισκέπτη, τον τουρίστα, τον περιηγητή. Ο ποταμός προσκαλεί και προκαλεί όσους θέλουν να τον ανακαλύψουν, να περιηγηθούν στις κρυφές ομορφιές του, να νιώσουν την αναζωογονητική δύναμη που προσφέρει.

Οι αυξημένες βροχοπτώσεις καθ’όλη τη διάρκεια του φετινού χειμώνα έχουν δώσει μεγάλες ποσότητες στη κοίτη του ποταμού, προσφέροντας μια ακόμα πιο εντυπωσιακή εικόνα του Νέστου.

Είναι απίστευτες οι αφηγήσεις των γεροντότερων, που έζησαν το ποτάμι κυρίως στα Παρανέστια χωριά, όταν ήταν ακόμη οδός μεταφοράς εμπορευμάτων και κυρίως ξυλείας από το βουνό προς τον κάμπο. Το Χειμώνα ήταν πραγματικά καθηλωτικός. Η ροή του ποταμού έφτανε αρκετά χιλιόμετρα μακριά. Έτσι, γίνονται αντιληπτές σε τι συνθήκες ζούσαν τους χειμωνιάτικους μήνες αλλά και την Άνοιξη οι κάτοικοι των παρανεστίων χωριών (του Νεοχωρίου, του Δαφνώνα της Σταυρούπολης, των Κομνηνών, των Λιβερίων, της Γαλάνης, των Τοξοτών).

Σήμερα, με τις γενικότερες κλιματολογικές αλλαγές που έχουν επέλθει από τότε, τη μείωση των βροχοπτώσεων και την κατασκευή μεγάλου αριθμού φραγμάτων και τεχνικών λιμνών, κυρίως στη γειτονική Βουλγαρία, έχει παρατηρηθεί μια σημαντική μείωση της ποσότητας του νερού του ποταμού. Παρόλα αυτά ο Νέστος εξακολουθεί να είναι το καμάρι της βορειοανατολικής Ελλάδας για τη μεγάλη οικολογική αξία του και το σπάνιας ομορφιάς φυσικό περιβάλλον του. Τα 140 χλμ. του ποταμού που ρέουν στο ελληνικό έδαφος αποτελούν σημαντική πηγή ζωής για την περιοχή.

Η ομορφότερη πεζοπορική διαδρομή

Τα «Στενά του Νέστου», δηλαδή τα 17 χλμ. που διανύει ο ποταμός από τη Σταυρούπολη μέχρι τους Τοξότες, έχουν χαρακτηρισθεί ως αισθητικό δάσος που διέπεται από ειδικούς όρους προστασίας. Ο βραχώδης όγκος που ο Νέστος έπρεπε να διαβρώσει για να περάσει προς τη θάλασσα είναι τόσο συμπαγής, που ακόμη και οι τεράστιες ορμητικές ποσότητες νερού στο πέρασμα των αιώνων στάθηκαν ανίκανες να τον νικήσουν. Το αποτέλεσμα ήταν να δημιουργηθούν οι περίφημοι μαίανδροι.

Τα Στενά του Νέστου είναι τόπος απαράμιλλης φυσικής ομορφιάς και καταφύγιο σημαντικού αριθμού πανίδας της χώρας. Τα απόκρημνα βραχώδη και κατάφυτα συγχρόνως πρανή των Στενών, μεγαλόπρεπα και εντυπωσιακά, προκαλούν δέος στον επισκέπτη και τον ταξιδιώτη του τρένου που για δεκαετίες ταξιδεύουν μέσα σε αυτά στη διαδρομή Δράμα- Ξάνθη.

Για να νιώσει όμως κάποιος το μεγαλείο της φύσης, πρέπει να το ζήσει διασχίζοντας τα Στενά μέσα από το ποτάμι με κανό ή περπατώντας το μονοπάτι από τη Γαλάνη σε μια από τις ομορφότερες πεζοπορικές διαδρομές που διαθέτει η πατρίδα μας. Το μονοπάτι είναι χαραγμένο πάνω στα βράχια και συχνά λαξευμένο μέσα σε αυτά ενώ το νερό κυλάει συνεχώς δίπλα.

Η σιδηροδρομική γραμμή και το τρένο που διασχίζει τα Στενά του Νέστου είναι πλέον άρρηκτα συνδεδεμένα με το φυσικό περιβάλλον της περιοχής. Ένα ακόμη χαρακτηριστικό των Στενών είναι τα είκοσι τούνελ φτιαγμένα όλα από πέτρα σε δύσκολες εποχές αλλά με πολύ μεράκι, εξαιρετική τεχνική και απόλυτο σεβασμό στο περιβάλλον. Μέσα από αυτά τα είκοσι τούνελ περνάει το τρένο διασχίζοντας τους ορεινούς όγκους δίπλα ακριβώς στο ποτάμι. Στη διαδρομή των 17 χλμ. το τρένο μπαίνει και βγαίνει από τα είκοσι τούνελ δημιουργώντας έναν υπόκωφο θόρυβο, που όμως ποτέ δεν αποτελεί παραφωνία μέσα σε αυτή την αρμονία της φύσης.

Το μεγαλείο της φύσης των Στενών, την Άνοιξη και το Καλοκαίρι, είναι μια πρωτόγνωρη εμπειρία που αξίζει να ζήσει κάποιος και να πάρει μαζί του εικόνες που θα μείνουν για πάντα στη μνήμη του. Σημαντική συμβολή σε αυτό το θαύμα της φύσης έχουν οι ιδανικές κλιματολογικές συνθήκες που επικρατούν. Ιδιαίτερα, τις ζεστές ημέρες του καλοκαιριού το δροσερό περιβάλλον στα Στενά του Νέστου αποτελεί μια όαση δροσιάς. Σε αυτό συμβάλει η πυκνή φυλλωσιά από τις Ιτιές, τις Λεύκες, τα Πλατάνια και τις Βελανιδιές. Μια βουτιά στα κρυστάλλινα νερά του ποταμού τους καλοκαιρινούς μήνες αποτελεί αξέχαστη εμπειρία για μικρούς και μεγάλους.

ΑΠΕ-ΜΠΕ