Ανακοίνωση του ΣΥΡΙΖΑ Θεσσαλονίκης για τον ΣΜΑ Ευκαρπίας

Μία μακροσκελή ανακοίνωση ενόψει των εγκαινίων του ΣΜΑ Ευκαρπίας που πραγματοποιούνται στις  6 Μαρτίου εξέδωσε ο ΣΥΡΙΖΑ Θεσσαλονίκης.

Μεταξύ άλλων αναφέρεται ότι «ο ΣΥΡΙΖΑ Θεσσαλονίκης όχι μόνο δεν συμμετείχε στη σύλληψη και το σχεδιασμό του φαραωνικού ΣΜΑ, αλλά αντέδρασε στην υλοποίησή του» ενώ επισημαίνεται ότι «στήριξε και συμμετείχε στις κινητοποιήσεις των πολιτών ενάντια στον φαραωνικών διαστάσεων ΣΜΑ και μάλιστα μέλη και στελέχη του διώχθηκαν και δικαστικά.». Στην ίδια ανακοίνωση καλεί τον Φορέα Διαχείρισης Στερεών Απορριμμάτων (ΦΟΔΣΑ) «να δεσμευτεί για τη δυνατότητα επιτόπιου κοινωνικού ελέγχου από επιτροπή πολιτών και φορέων που θα συσταθεί για τον λόγο αυτόν με ευθύνη του οικείου δήμου».

Αναλυτικά η ανακοίνωση του ΣΥΡΙΖΑ Θεσσαλονίκης:

1. Ο ΣΜΑ Νέας Ευκαρπίας προβλέπονταν από τον ΠΕΣΔΑ του 2005 και έλαβε ΑΕΠΟ με την υπ’ αριθ. πρωτ. 13341/8.12.2008 Απόφαση του Γενικού Γραμματέα της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας. Τον Δεκέμβριο του 2011 ανακοινώθηκε η έναρξη κατασκευής του και το 2012 ξεκίνησαν οι πρώτες εργασίες οπότε και κορυφώθηκαν οι αντιδράσεις των κατοίκων και του Δημοτικού Συμβουλίου.

2. Η χωροθέτηση του έργου, σε απόσταση αναπνοής από την Κοινότητα της Νέας Ευκαρπίας και μόλις 50 μέτρα από τις εγκαταστάσεις του ΤΙΤΑΝ, σε μια ανισόπεδη πλαγιά εκτάσεως 100 στρεμμάτων που έπρεπε να ισοπεδωθεί και να εκβραχιστεί, έγινε χωρίς διαβούλευση με την τοπική κοινωνία και τους οικείους ΟΤΑ (τότε Κοινότητα Νέας Ευκαρπίας, Δήμο Σταυρούπολης και Δήμο Πολίχνης που με τον Καλλικράτη συνενώθηκαν σε Δήμο Παύλου Μελά).

3. Η περιοχή ήταν ήδη περιβαλλοντικά επιβαρημένη καθώς εκεί δραστηριοποιούνται τσιμεντοβιομηχανία, ασβεστοποιΐα, χυτήριο μολύβδου, ιδιωτικά ΚΔΑΥ κ.ά. Επίσης, στην περιοχή (Ευξεινούπολη Σταυρούπολης) υπήρχαν οι εγκαταστάσεις της βιομηχανίας φυτοφαρμάκων ΔΙΑΝΑ που το κλείσιμό της άφησε στο οικόπεδο 1.000 τόννους τοξικών αποβλήτων, των οποίων η απομάκρυνση δεν ακολουθήθηκε από τα απαραίτητα έργα αποκατάστασης.

4. Την ίδια χρονική περίοδο εκφράστηκε η επιθυμία του ΤΙΤΑΝ για καύση –ανάμεσα στα άλλα και- απορριμμάτων και έτσι βάσιμα δημιουργήθηκαν συνειρμοί που συνέδεαν το έργο με την καύση στο ΤΙΤΑΝ.

5. Η υπερδιαστασιολόγηση του έργου ήρθε να εντείνει τις παραπάνω ανησυχίες, αφού άφηνε περιθώρια για εισαγωγή απορριμμάτων και από άλλες περιοχές.

6. Ο ΠΕΣΔΑ του 2005, έργο του οποίου αποτελεί ο συγκεκριμένος ΣΜΑ, ήταν προσανατολισμένος ούτως ή άλλως στην καύση, αφού προέβλεπε την κατασκευή δύο μονάδων καύσης στον Άγιο Αντώνιο και στη Μαυροράχη.

7. Στα παραπάνω αντέδρασαν κάτοικοι, περιβαλλοντικοί σύλλογοι, φορείς, κόμματα κ.ά. ενώ το Δημοτικό Συμβούλιο Παύλου Μελά τρεις φορές είχε λάβει/εκδόσει αποφάσεις/ψηφίσματα που αντιτίθενται στο συγκεκριμένο έργο, και μία από αυτές καλούσε τους δημότες σε κινητοποίηση. Να σημειωθεί ότι πολίτες για τη δράση τους αυτή διώχθηκαν δικαστικά.

Ο ΣΥΡΙΖΑ Θεσσαλονίκης όχι μόνο δεν συμμετείχε στη σύλληψη και το σχεδιασμό του φαραωνικού ΣΜΑ, αλλά αντέδρασε στην υλοποίησή του. Αυτά είναι γνωστά. Ουσιαστικά, το συγκεκριμένο έργο αντανακλούσε μια συγκεντρωτική αντίληψη στη διαχείριση των αστικών απορριμμάτων, που είναι ξένη με τις αντιλήψεις του ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος θεωρούσε και θεωρεί ότι η διαχείριση οφείλει να είναι αποκεντρωμένη, με μικρής κλίμακας και μικρής όχλησης εγκαταστάσεις. Η αποκεντρωμένη αντίληψη εμπεριέχεται στο νέο Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Απορριμμάτων (ΕΣΔΑ) που κυρώθηκε από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ/ΑΝΕΛ/Οικολόγων ήδη από τον Δεκέμβριο του 2015 και που προβλέπει την «εκπόνηση και εφαρμογή τοπικών σχεδίων αποκεντρωμένης διαχείρισης από όλους τους Δήμους…» με βάση την αρχή της πρόληψης ακολουθούμενη από την διαλογή στην πηγή, τη δημιουργία διακριτών ρευμάτων (μέταλλο, χαρτί, γυαλί, πλαστικό), την ανακύκλωση, την κομποστομποίηση, την επαναχρησιμοποίηση, την ανάκτηση και τέλος την απόθεση των υπολειμμάτων  σε χώρους υγειονομικής ταφής. Και βέβαια αντιμετωπίζουμε τα απορρίμματα ως δημόσιο πόρο και άρα η διαχείρισή τους οφείλει να διασφαλίζει το δημόσιο συμφέρον.

Από την άλλη μεριά ο αρχηγός της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης κ. Κυριάκος Μητσοτάκης, επισκεπτόμενος πρόσφατα το έργο, υπερασπίστηκε τη συγκεντρωτική λογική στη διαχείριση των απορριμμάτων και ούτε λίγο ούτε πολύ θεώρησε ότι η ολοκλήρωσή του αποτελεί δικαίωση αυτής της λογικής.

Ωστόσο, το έργο που παραδίδεται είναι διαφορετικό από αυτό που αρχικά σχεδιάστηκε. Ο νέος Περιφερειακός Σχεδιασμός που κυρώθηκε τον Δεκέμβριο του 2016 μείωσε στο μισό την αρχική υπερδιαστασιολογημένη δυναμικότητα. Από τις τέσσερις χοάνες οι δύο μόνο θα χρησιμοποιηθούν για τη συμπίεση συμμείκτων, ενώ οι υπόλοιπες θα χρησιμοποιηθούν για άλλους λόγους. Παρόλη την προσπάθεια εξορθολογισμού του, το έργο δεν πραγματώνει την αντίληψή μας για αποκεντρωμένη διαχείριση. Εξακολουθεί να υπάρχει η ανάγκη δημιουργίας και άλλων, μικρότερων ΣΜΑ, που θα εξυπηρετούν τις ανάγκες του πολεοδομικού συγκροτήματος.  Ο χώρος πρασίνου που προβλέπεται στον περιβάλλοντα χώρο μπορεί να λειτουργήσει ως περιβαλλοντικό πάρκο άμεσα επισκέψιμο από μαθητές και σχολεία στα πλαίσια της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης. Στο πλαίσιο αυτό προτείνεται ο αναπροσανατολισμός του ΣΜΑ Ευκαρπίας με την παραπέρα μείωση της δυναμικότητάς του και την ένταξη στο έργο και άλλων λειτουργιών και δομών-επιπέδων διαχείρισης.

Ο ΦΟΔΣΑ, στον οποίον αντανακλάται συγκεκριμένος πολιτικός συσχετισμός, οφείλει να δεσμευτεί για τη δυνατότητα επιτόπιου κοινωνικού ελέγχου από επιτροπή πολιτών και φορέων που θα συσταθεί για τον λόγο αυτόν με ευθύνη του οικείου δήμου. Καλούμε τον ΦΟΔΣΑ να σεβαστεί τους αγώνες των πολιτών για πιο καθαρό περιβάλλον  και να προβεί άμεσα στην αποκατάσταση της χωματερής του Δερβενίου, η οποία 30 χρόνια μετά την παύση λειτουργίας της εξακολουθεί να χρήζει αποκατάστασης. Να ασχοληθεί σοβαρά με το ζήτημα της πρόληψης και να καταρτίσει σχέδιο πρόληψης παραγωγής απορριμμάτων. Σε συνεργασία με τους Δήμους να υιοθετήσουν την πρακτική της διαλογής στην πηγή, της ανακύκλωσης και της κομποστοποίησης. Να χωροθετηθούν πράσινα σημεία σε όλους τους Δήμους. Και βέβαια, να ανανεώσει τις συμβάσεις των εργαζομένων του.

Τέλος θέλουμε να υπενθυμίσουμε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ Θεσσαλονίκης στήριξε και συμμετείχε στις κινητοποιήσεις των πολιτών ενάντια στον φαραωνικών διαστάσεων ΣΜΑ και μάλιστα μέλη και στελέχη του διώχθηκαν και δικαστικά. Όπως και τότε, έτσι και τώρα κρατάμε ψηλά τη σημαία της οικολογίας και στηρίζουμε τα κινήματα πολιτών για την αναβάθμιση της ποιότητας ζωής. Δεσμευόμαστε ότι θα στηρίξουμε κάθε προσπάθεια ώστε το έργο να λειτουργήσει ως περιβαλλοντικό και να μην συνδεθεί με οποιονδήποτε τρόπο με αντιπεριβαλλοντικές πρακτικές και δραστηριότητες. Τέλος, δεσμεύεται ότι θα υπερασπιστεί τη σύγχρονη περιβαλλοντική αντίληψη για μια αποκεντρωμένη διαχείριση των αστικών απορριμμάτων στη βάση των αρχών της πρόληψης, της διαλογής στην πηγή, της ανακύκλωσης, της επαναχρησιμοποίησης, της ανάκτησης και της κομποστοποίησης, προκειμένου να μειωθεί ο συνολικός όγκος των παραγόμενων απορριμμάτων και αυτών που θα διατίθεται για τελική απόθεση στους χώρους υγειονομικής ταφής.