Εκτός προτεραιοτήτων των εταιρειών ο EastMed

Μια δήλωση, στο πρακτορείο Ρόιτερ, του Γιγκάλ Λαντάου, διευθύνοντος συμβούλου της ισραηλινής εταιρείας Ratio Oil Exploration, η οποία κατέχει το 15% των δικαιωμάτων του κοιτάσματος Λεβιάθαν, προκάλεσε χθες ποικίλα σχόλια και στην Κύπρο, ως προς τις πραγματικές προθέσεις των εταιρειών που διαχειρίζονται τα ισραηλινά κοιτάσματα φυσικού αερίου.

Το ψάχνουν

Ο κ. Λαντάου είπε σε γενικές γραμμές ότι η εταιρεία του σε συνεργασία με τη Noble Energy (39,66% των δικαιωμάτων του Λεβιάθαν) και την Delek (45,33%) μελετούν την προοπτική κατασκευής πλωτής μονάδας υγροποίησης φυσικού αερίου (FLNG) και είναι σε επαφές με την LNG Golar (με έδρα τις Βερμούδες) και την EXMAR (με έδρα το Βέλγιο), οι οποίες αναπτύσσονται ραγδαία και στον τομέα της πλωτής υγροποίησης και θεωρούνται από τις μεγαλύτερες εταιρείες στην υγροποίηση / επαναεριοποίηση αερίου και τη μεταφορά του. Αν και δεν έχει ληφθεί ακόμα καμία οριστική απόφαση και χωρίς να παραγνωρίζεται το γεγονός ότι για την ώρα η (νέα) τεχνολογία της πλωτής υγροποίησης είναι μια ακριβή επιλογή, συνάγεται μέσα από τις δηλώσεις Λαντάου, αλλά και πρόσφατες δηλώσεις άλλων αξιωματούχων εταιρειών της κοινοπραξίας του Λεβιάθαν, ότι προτεραιότητά τους είναι η υγροποίηση -και πιθανόν η πλωτή υγροποίηση- και όχι οι άλλες επιλογές, μεταξύ των οποίων και ο αγωγός EastMed.

Είναι καλά γνωστό στα εμπλεκόμενα κράτη ότι, παρά την υπογραφή της διακρατικής συμφωνίας για τον EastMed από τους ηγέτες του Ισραήλ, της Ελλάδας και της Κύπρου, οι εταιρείες που έχουν τα δικαιώματα του Λεβιάθαν δεν αντιμετωπίζουν με ενθουσιασμό αυτή την επιλογή, καθώς φέρεται να μην είναι αισιόδοξες ως προς τη βιωσιμότητά του. Με τον ίδιο τρόπο αντιμετωπίζουν τον EastMed και οι εταιρείες που έχουν τα δικαιώματα τεμαχίων στην κυπριακή ΑΟΖ. Δεν αποκλείουν μεν το ενδεχόμενο η λεπτομερής τεχνοοικονομική μελέτη να αποδείξει (σε περίπου δύο χρόνια) ότι ο αγωγός είναι υλοποιήσιμη επιλογή, ωστόσο στο μεταξύ η προσοχή τους είναι προς τις άλλες επιλογές τους, τις οποίες για την ώρα θεωρούν προσφορότερες.

Οι επιλογές

Σύμφωνα με όσα αναφέρονται από το Ρόιτερ, ο κ. Λαντάου φέρεται να είπε πως ο στόχος της κοινοπραξίας του Λεβιάθαν είναι η λήψη, μέσα στο 2020, της επενδυτικής απόφασης για την περαιτέρω επέκταση της παραγωγής και εμπορίας φυσικού αερίου από το Λεβιάθαν.

Στην Κύπρο σχολιάστηκε (κυρίως στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης) ότι το Ισραήλ στρέφεται αυτόνομα στην πλωτή υγροποίηση, παραμερίζοντας την επιλογή συνεργασίας με την Κύπρο και τις εταιρείες που δραστηριοποιούνται εδώ για χερσαίο τερματικό υγροποίησης στο Βασιλικό και κυρίως την επιλογή που έστω θεωρητικά, για την ώρα, προσφέρει ο EastMed.

Πάντως, συνάγεται από την ανταπόκριση του πρακτορείου ότι ο κ. Λαντάου αναφέρθηκε στην πλωτή υγροποίηση ως μία (αλλά μάλλον η πιο επιθυμητή σε αυτήν τη φάση) από τις επιλογές που έχει η κοινοπραξία για περαιτέρω αξιοποίηση του κοιτάσματος. Στο ίδιο δημοσίευμα ο κ. Λαντάου φέρεται να έκανε αναφορά, έστω επιγραμματικά, και σε άλλες δύο επιλογές που έχει η κοινοπραξία του Λεβιάθαν. Είπε συγκεκριμένα ότι πρόσθετες επιλογές αξιοποίησης του κοιτάσματος (για την ακρίβεια του μέρους του κοιτάσματος που δεν θα μεταφερθεί στο Ισραήλ, την Αίγυπτο και την Ιορδανία, βάσει παλαιότερων συμφωνιών που ήδη εφαρμόζονται) είναι η μεταφορά αερίου στις εγκαταστάσεις υγροποίησης φυσικού αερίου στη βόρεια Αίγυπτο (σ.σ. τερματικά Νταμιέτα και Ίντκου) και η μεταφορά με αγωγό στην Ευρώπη. Ο κ. Λαντάου δεν έκανε ονομαστική αναφορά στον EastMed, αλλά προφανώς η αναφορά του για διοχέτευση αερίου στην Ευρώπη μέσω αγωγού παραπέμπει στον EastMed.

Τα πλεονεκτήματα

Όπως προαναφέραμε, είναι σαφές μέσα από την ανταπόκριση ότι η προτίμηση του κ. Λαντάου (αλλά και των υπόλοιπων εταίρων στο Λεβιάθαν) είναι το πλωτό τερματικό υγροποίησης. Όπως αναφέρει, καθοριστικό ρόλο για την εξέλιξη της προσπάθειας για αύξηση της παραγωγής από το κοίτασμα θα διαδραματίσει η πλωτή μονάδα υγροποίησης (FLNG) που κοστίζει πολλά δισεκατομμύρια αλλά θα επιτρέπει εξαγωγές προς τις ευρωπαϊκές αγορές (σ.σ. και στις ασιατικές, όπου η τιμή πώλησης είναι πιο υψηλή). Πρόσθεσε μάλιστα ότι το FLNG έχει το πλεονέκτημα ότι δεν εξαρτάται από γεωπολιτικά θέματα και δίνει ευελιξία στις εξαγωγές.

Πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι η επιλογή του FLNG απασχολεί εδώ και καιρό τους εταίρους του Λεβιάθαν και πολλές συναφείς αναφορές είχαν γίνει και το καλοκαίρι σε ισραηλινά ΜΜΕ. Είχαν δημοσιευτεί -τον περασμένο Αύγουστο- δηλώσεις του διευθύνοντος συμβούλου της Delek, Γιόσι Άμπου, σύμφωνα με τον οποίο «η υγροποίηση του φυσικού αερίου από το Λεβιάθαν θα μας επιτρέψει να το μεταφέρουμε παγκοσμίως, φθάνοντας έτσι σε νέες εξαγωγικές αγορές, κυρίως στην Ευρώπη και την Ασία».
Ο ίδιος είχε πει ότι από τότε ήταν σε εξέλιξη οι επαφές των Noble-Delek-Ratio με τις LNG Golar και EXMAR για το ενδεχόμενο παραγγελίας ενός FLNG, προσθέτοντας πως οι δύο εταιρείες ήταν έτοιμες να εργαστούν προς την κατεύθυνση ενός λεπτομερούς σχεδιασμού (FEED) πλωτής μονάδας υγροποίησης για τις ανάγκες του Λεβιάθαν.

FLNG: Επιλογή και για μας

Έστω θεωρητικά, για την κυπριακή κυβέρνηση παραμένει ως στρατηγική επιλογή η κατασκευή χερσαίου τερματικού υγροποίησης, παρά την υπογραφή της διακρατικής συμφωνίας για το νομικό πλαίσιο του αγωγού EastMed. Αν όντως η κοινοπραξία του Λεβιάθαν στραφεί στην επιλογή της πλωτής μονάδας υγροποίησης (FLNG) οι πιθανότητες συνεργασίας για ένα χερσαίο τερματικό υγροποίησης στην Κύπρο εξανεμίζονται. Από εκεί και πέρα, η κατασκευή ή όχι τερματικού στο Βασιλικό θα εξαρτηθεί πλέον από τον αριθμό και το μέγεθος των κοιτασμάτων που ενδεχομένως να εντοπιστούν κατά τις έξι έως εννέα γεωτρήσεις που προγραμματίζονται εντός 2020 και 2021 στην κυπριακή ΑΟΖ. Δεδομένου ότι η κοινοπραξία του κοιτάσματος Αφροδίτη στρέφεται προς την επιλογή του τερματικού υγροποίησης Ίντκου, στην Αίγυπτο, για ένα μελλοντικό τερματικό υγροποίησης είναι διαθέσιμο μόνο το κοίτασμα Γλαύκος (ExxonMobil-Qatar Petroleum), το οποίο προκαταρκτικά διαθέτει 5-8 τρισεκατομμύρια κυβικά πόδια, αλλά εκκρεμούν επιβεβαιωτικές γεωτρήσεις για την ακριβή δυναμικότητά του. Το ίδιο ισχύει και για το κοίτασμα Καλυψώ, το οποίο εκτιμάται προκαταρκτικά ότι δεν ξεπερνά τα 2-3 τρισεκατομμύρια κυβικά πόδια. Συνεπώς, για να μπορεί να συζητηθεί σοβαρά η επιλογή της χερσαίας υγροποίησης, θα πρέπει να εντοπιστούν άλλα 4-8 τρισεκατομμύρια κυβικά πόδια περίπου.

Όπως ξαναγράψαμε, στις επιλογές και της ENI-Total και της ExxonMobil είναι επίσης τα τερματικά υγροποίησης στην Αίγυπτο, όπως επίσης και η πλωτή μονάδα υγροποίησης, παρότι είναι μια πολύ ακριβή επιλογή για την ώρα. Η λήψη αποφάσεων για την εμπορική εκμετάλλευση των άλλων δύο κοιτασμάτων αργεί, λόγω των εκκρεμούντων επιβεβαιωτικών γεωτρήσεων και της ανάλυσης των δεδομένων που θα προκύψουν.

Πηγή: energypress