Το στοίχημα της μεγάλης προοδευτικής παράταξης

Ανεξαρτήτως του εκλογικού αποτελέσματος την προσεχή Κυριακή, το μεγάλο στοίχημα του ΣΥΡΙΖΑ και του Αλέξη Τσίπρα προσωπικά, για την επόμενη μέρα, είναι η ανασυγκρότηση του προοδευτικού χώρου.

*του Αλέξανδρου Δελερή 

Αρχικά, είναι χρήσιμο να θυμηθούμε συνοπτικά τις εκλογικές επιδόσεις του ΣΥΡΙΖΑ την τελευταία δεκαετία σε εθνικό επίπεδο. Από 4,6% (Εθνικές Εκλογές του 2009), σε πρώτη φάση αύξησε σημαντικά το ποσοστό του σε 16,78% (Μάϊος 2012) και σε 26,89% (Ιούνιος 2012) καταλαμβάνοντας τη θέση της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης και σε δεύτερη φάση ενίσχυσε περαιτέρω τα ποσοστά του σε 36,34% (Ιανουάριος 2015) και 35,46% (Σεπτέμβριος 2015) αναλαμβάνοντας για πρώτη φορά στην ιστορία του (και στην ιστορία της Αριστεράς γενικότερα) τη διακυβέρνηση της χώρας.

Όμως, αυτή η ραγδαία αύξηση της εκλογικής επιρροής του δεν βασιζόταν, τόσο, στη ταύτιση του κόμματος με την κοινωνική πλειοψηφία, όσο, κυρίως, στην οικονομική κρίση, στις μνημονιακές πολιτικές, στην δυσαρέσκεια και αγανάκτηση της κοινωνίας από τα δύο μέχρι τότε κόμματα εξουσίας, τη ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ, που έφεραν τη χώρα στη χρεοκοπία καθώς και στην χαρισματική παρουσία του Αλέξη Τσίπρα.

Η πρόσφατη ήττα του ΣΥΡΙΖΑ στις Ευρωεκλογές και στις Αυτοδιοικητικές και Περιφερειακές Εκλογές, παρά το γεγονός ότι δεν ήταν «στρατηγική», όπως πολλοί ευχόντουσαν, φανέρωσε ωστόσο τις αδυναμίες του κόμματος, ως φορέα αντιπροσώπευσης της κοινωνίας.

Ακριβώς σε αυτές τις αδυναμίες πρέπει να εστιάσει το κόμμα και ο Αλέξης Τσίπρας μετεκλογικά, για να παγιωθεί ως ο κύριος πόλος και ως η αφετηρία διεύρυνσης της εκλογικής επιρροής του κόμματος προς τον προοδευτικό χώρο.

Συνεπώς, μακροπρόθεσμα το κεντρικό διακύβευμα είναι η συγκρότηση της μεγάλης προοδευτικής παράταξης με βασικό πυρήνα τον ΣΥΡΙΖΑ. Αυτή θα πρέπει να περιλαμβάνει την Αριστερά, την Οικολογία, τις Σοσιαλδημοκρατικές δυνάμεις, το Δημοκρατικό Κέντρο και γενικότερα όλες τις προοδευτικές δυνάμεις. Καθίσταται αναγκαίο, ιδιαίτερα αν συνυπολογίσουμε το γεγονός, ότι η ΝΔ, πέρα από τις ιστορικές της ρίζες σε ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας, βρίσκεται στο υψηλότερο επίπεδο συσπείρωσης, εμφανίζει αρραγές μέτωπο έναντι του ΣΥΡΙΖΑ και στηρίζεται λυσσαλέα από το μεγαλύτερο μέρος των ΜΜΕ.

Για να επιτευχθεί το στοίχημα αυτό θα πρέπει το κόμμα να προχωρήσει σε συμμαχίες με νέα κοινωνικά κινήματα, με στελέχη στον τομέα της Αυτοδιοίκησης και στον συνδικαλισμό που προέρχονται από τον προοδευτικό χώρο και γενικότερα θα πρέπει να επαναπροσδιορίσει τη σχέση του με την κοινωνική πλειοψηφία. Επίσης, η μέριμνα του κόμματος για τη μεσαία τάξη, η οποία βρέθηκε στο επίκεντρο του προεκλογικού αγώνα, δεν θα πρέπει να περιοριστεί μόνο σε επίπεδο προεκλογικών εξαγγελιών με στοχευμένα μέτρα αλλά θα πρέπει το κόμμα να διευρύνει την στελεχιακή και εκλογική βάση του, καθιστώντας τη μεσαία τάξη «συμμέτοχη» στο εγχείρημα της μεγάλης προοδευτικής παράταξης.

Απώτερος στόχος είναι ο ΣΥΡΙΖΑ και η μεγάλη προοδευτική παράταξη να αποτελέσουν το βασικό φορέα εκπροσώπησης των μη προνομιούχων και του μεγαλύτερου μέρους της μεσαίας τάξης.

Το στοίχημα δεν είναι καθόλου εύκολο αλλά θα κρίνει, τα επόμενα χρόνια, την πορεία του ΣΥΡΙΖΑ ως κόμματος εξουσίας.

*Αλέξανδρος Δελερής, πολιτικός αναλυτής και υποψήφιος διδάκτωρ Πολιτικών Επιστημών του ΑΠΘ